Yapay Zeka Dünyasında Yeni Bir Rekabet

2022 yılında ChatGPT’nin piyasaya çıkmasıyla başlayan yapay zeka çağı, Ocak 2025’te yeni bir sayfa açtı. Çinli yapay zeka girişimi DeepSeek, düşük maliyetle eğitilmesine rağmen ChatGPT düzeyinde performans göstererek teknoloji dünyasını adeta sarstı. Peki bu iki devasa yapay zeka modeli gerçekte birbirinden nasıl ayrılıyor? Hangisi sizin için daha uygun? Bu rehberde tüm detayları ele alıyoruz.

DeepSeek Nedir?

DeepSeek, Çinli bir yapay zeka şirketi tarafından geliştirilen açık kaynaklı (open-source) bir büyük dil modelidir (LLM). Ocak 2025’te kamuoyuyla tanışan DeepSeek, yalnızca 55 günde ve 5,5 milyon dolar gibi görece düşük bir bütçeyle eğitildi. Bu durum, milyarlarca dolar harcayan OpenAI ile karşılaştırıldığında devrim niteliğinde bir verimlilik göstergesiydi.

DeepSeek’in en dikkat çekici özelliği kullandığı Mixture-of-Experts (MoE) mimarisidir. Toplam 671 milyar parametreye sahip olan model, her sorgu için yalnızca 37 milyar parametreyi aktive eder. Bu yaklaşım, son derece verimli bir kaynak kullanımı sağlar.

ChatGPT Nedir?

ChatGPT, OpenAI tarafından geliştirilen ve 2022’den bu yana dünya genelinde yüz milyonlarca kullanıcıya ulaşmış bir yapay zeka sohbet asistanıdır. GPT-4, GPT-4o ve en güncel versiyonu olan GPT-5 ile sürekli güncellenen ChatGPT, metin, görsel, ses ve belge gibi çok modlu (multimodal) içeriklerle çalışabilmektedir.

ChatGPT, 1,8 trilyon parametreli yoğun transformer mimarisi üzerine inşa edilmiştir. Bu yapı, her sorgu için tüm kapasiteyi devreye sokar; bu da daha kapsamlı ama daha kaynak-yoğun bir çalışma anlamına gelir.

DeepSeek vs ChatGPT: Temel Farklılıklar

1. Mimari ve Teknik Yapı

Özellik DeepSeek ChatGPT Mimari Mixture-of-Experts (MoE) Yoğun Transformer Toplam Parametre 671 milyar 1,8 trilyon Aktif Parametre/Sorgu 37 milyar Tamamı Eğitim Maliyeti ~5,5 milyon $ 100 milyon $+ Kaynak Kullanımı Verimli Yüksek

2. Performans Karşılaştırması

Benchmark testleri incelendiğinde iki modelin birbirine son derece yakın olduğu görülmektedir. MMLU (akademik bilgi sınavı) testinde ChatGPT (GPT-4) yaklaşık %87 başarı oranı gösterirken DeepSeek-V3 %88-89 ile hafifçe öne geçmektedir. Kod yazma testlerinde ise DeepSeek yine küçük bir farkla lider konumdadır.

Bununla birlikte, sayıların ötesindeki fark daha nüanslıdır:

• Matematik ve kodlama alanında DeepSeek, zincir-düşünce (chain-of-thought) yaklaşımıyla adım adım ilerleyerek güçlü sonuçlar vermektedir.
• Yaratıcı yazarlık, uzun metinler ve bağlamsal anlama konusunda ChatGPT daha akıcı ve doğal bir deneyim sunar.
• Gerçek zamanlı karar alma ve büyük veri analizi için DeepSeek’in R1 modeli öne çıkmaktadır.

3. Açık Kaynak vs Kapalı Kaynak

DeepSeek’in en büyük avantajlarından biri açık kaynaklı olmasıdır. Bu, geliştiricilerin modeli istedikleri gibi özelleştirip kendi altyapılarında kullanabilmesi anlamına gelir. ChatGPT ise kapalı kaynaklı bir yapıya sahiptir; kullanıcılar yalnızca OpenAI’ın sunduğu arayüz ve API üzerinden erişebilir.

4. Fiyatlandırma

ChatGPT, ücretsiz plan ile sınırlı GPT-4o erişimi sunarken gelişmiş özellikler için aylık 20 dolar olan Plus aboneliği gerekmektedir. API erişimi ayrıca ücretlidir.

DeepSeek’in chatbot’u ücretsiz kullanılabilir ve henüz ücretli bir abonelik planı bulunmamaktadır. API maliyetleri de ChatGPT’ye kıyasla çok daha düşüktür; bu da onu maliyet-bilinçli geliştiriciler için cazip kılar.

5. Çok Modlu (Multimodal) Özellikler

ChatGPT, metin, görsel, ses ve belge işleme konusunda kapsamlı destek sunar. Fotoğraf yükleyebilir, sesli sohbet edebilir ve belgelerinizi analiz ettirebilirsiniz.

DeepSeek ise şu an için ağırlıklı olarak metin odaklıdır. DeepSeek-VL adlı görsel-dil modeli bulunsa da ana chatbot arayüzüne tam entegrasyonu henüz tamamlanmamıştır.

6. Gizlilik ve Güvenlik

Bu başlık, iki model arasındaki en kritik fark noktalarından birini oluşturmaktadır. DeepSeek Çin merkezli bir şirket tarafından geliştirildiğinden, özellikle kurumsal kullanıcılar veri gizliliği konusunda endişelerini dile getirmektedir. Çeşitli hükümetler ve kuruluşlar, DeepSeek kullanımını kısıtlamış ya da tamamen yasaklamıştır.

Sansür açısından ise DeepSeek, siyasi konular, insan hakları ve din gibi hassas alanlarda çok daha kısıtlayıcı davranmaktadır. ChatGPT bu tür konularda bağlama göre daha esnek bir tutum sergiler.

Hangi Alanda Hangi Model Öne Çıkıyor?

DeepSeek Üstün Olduğu Alanlar:

• Matematik ve mantık problemleri
• Kod yazma ve hata ayıklama (debugging)
• Yapılandırılmış çıktılar (listeler, özetler, taslaklar)
• Maliyet odaklı geliştirici projeleri
• Açık kaynak özelleştirme isteyen kullanıcılar

ChatGPT Üstün Olduğu Alanlar:

• Yaratıcı yazarlık ve hikaye anlatıcılığı
• Uzun, bağlamlı konuşmalar
• Çok modlu görevler (görsel + metin + ses)
• Kurumsal kullanım ve ekip işbirliği araçları
• Genel amaçlı günlük kullanım
• Geniş ekosistem (özel GPT’ler, plugin’ler, entegrasyonlar)

Uzman Görüşü: Gerçek Dünyada Ne Fark Yaratır?

Teknik benchmark’lar iki modelin birbirine oldukça yakın olduğunu gösterse de kullanıcı deneyimi açısından fark hissedilmektedir. ChatGPT yanıtları daha “rafine” ve konuşma diline yakın hissettirirken DeepSeek daha doğrudan, özlü ve yapılandırılmış bir çıktı üretmektedir.

Günlük kullanım için ChatGPT’nin olgunlaşmış ekosistemi ve çok modlu özellikleri fark yaratmaktadır. Ancak teknik projelerde, özellikle kod geliştirme ve analiz işlerinde, DeepSeek’in maliyet-performans dengesi son derece cazip bir alternatif sunmaktadır.

Sonuç: Hangisini Seçmelisiniz?

DeepSeek’i tercih edin eğer:

• Geliştirici veya araştırmacıysanız
• Açık kaynak esnekliğine ihtiyaç duyuyorsanız
• Kod ve matematiksel problemler üzerinde yoğun çalışıyorsanız
• Bütçeniz kısıtlıysa ve API maliyetleri önemliyse

ChatGPT’yi tercih edin eğer:

• Genel amaçlı, günlük bir yapay zeka asistanı arıyorsanız
• Yaratıcı içerik üretimine odaklanıyorsanız
• Görsel ve ses gibi çok modlu özelliklere ihtiyaç duyuyorsanız
• Veri gizliliği konusunda hassassanız
• Kapsamlı bir uygulama ekosistemi istiyorsanız

Sık Sorulan Sorular (SSS)

DeepSeek ücretsiz mi?
Evet, DeepSeek’in web chatbot’u ücretsiz kullanılabilir. Ücretli bir abonelik planı bulunmamaktadır.

DeepSeek ChatGPT’den daha mı iyi?
İkisi farklı güçlere sahip. DeepSeek teknik görevlerde (kod, matematik) öne çıkarken ChatGPT yaratıcı ve çok modlu görevlerde daha güçlüdür.

DeepSeek güvenli mi?
Çin merkezli olması nedeniyle bazı güvenlik endişeleri mevcuttur. Özellikle hassas kurumsal verilerle çalışanlar dikkatli olmalıdır.

ChatGPT Türkçe biliyor mu?
Evet, ChatGPT Türkçe dahil pek çok dili desteklemektedir. DeepSeek de Türkçe anlıyor ancak Türkçe performansı ChatGPT’ye kıyasla daha sınırlı olabilir.

Bu makale, güncel araştırmalar ve bağımsız testlere dayanarak hazırlanmıştır. Yapay zeka modelleri sürekli güncellenmekte olup bilgiler değişkenlik gösterebilir.