Bilim İnsanları Şaşkın: Kırmızı Kan Hücreleri Kan Şekerini “Emiyor”
Yüksek rakımlarda yaşayan insanlarda diyabet oranlarının daha düşük olduğu uzun zamandır biliniyordu. Ancak bunun nedeni net değildi. Şimdi ise bilim insanları şaşırtıcı gerçeği ortaya çıkardı:
Kırmızı kan hücreleri düşük oksijen ortamında adeta bir “şeker süpürgesi” gibi çalışıyor.
Cell Metabolism dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, düşük oksijen (hipoksi) ortamında kırmızı kan hücreleri normalden çok daha fazla glikoz (kan şekeri) emiyor.
Bu keşif, diyabet tedavisinde tamamen yeni bir sayfa açabilir.
Kırmızı Kan Hücreleri Sandığımızdan Daha Zeki
Yıllardır kırmızı kan hücrelerini sadece oksijen taşıyan “pasif kuryeler” olarak düşünüyorduk.
Ancak araştırma gösteriyor ki:
Oksijen düştüğünde metabolizmalarını değiştiriyorlar
Daha fazla glikoz taşıyıcısı üretiyorlar
Kandaki şekeri emmeye başlıyorlar
Aldıkları şekeri 2,3-DPG adlı moleküle dönüştürüyorlar
Bu molekül hemoglobine bağlanıyor ve dokulara oksijen bırakılmasını kolaylaştırıyor.
Yani iki etki birden oluyor:
✅ Dokulara daha iyi oksijen
✅ Kandaki şekerin düşmesi
Rakım Yükseldikçe Diyabet Neden Azalıyor?
Önceki büyük epidemiyolojik çalışmalar şunu göstermişti:
2.500 metrenin altında yaşayanlarda diyabet daha yaygın
Daha yüksek rakımlarda yaşayanlarda oran belirgin şekilde daha düşük
Şimdi bunun biyolojik mekanizması netleşmiş oldu.
Yüksek rakım = düşük oksijen
Düşük oksijen = kırmızı kan hücrelerinin glikoz emmesi
Sonuç = daha düşük kan şekeri
Basit ama etkisi büyük bir zincir.
“Dağ Hapı” Geliyor mu?
Araştırmacılar bununla da yetinmedi.
HypoxyStat adlı bir ilaç test edildi. Bu ilaç:
Vücutta düşük oksijen ortamını taklit ediyor
Hemoglobinin oksijeni daha sıkı tutmasını sağlıyor
Kırmızı kan hücrelerini aktif metabolik moda geçiriyor
Sonuç?
Farelerde hem Tip 1 hem Tip 2 diyabet modellerinde yüksek kan şekeri tamamen tersine çevrildi.
Bu, klasik insülin veya metformin yaklaşımından farklı bir yol demek.
Bu Keşif Neden Büyük?
Çünkü diyabet tedavisi bugüne kadar:
İnsülin üretimini artırmak
Hücrelerin insüline yanıtını artırmak
Şeker emilimini azaltmak
üzerine kuruluydu.
Şimdi yeni yaklaşım şu olabilir:
👉 “Kırmızı kan hücrelerini şeker tüketen bir sistem haline getirmek.”
Bu, metabolizmayı başka bir kapıdan yönetmek anlamına geliyor.
Sadece Diyabet Değil
Bilim insanları bu mekanizmanın:
Egzersiz performansı
Kas dayanıklılığı
Travma sonrası iyileşme
Mitokondriyal hastalıklar
gibi alanlarda da etkili olabileceğini düşünüyor.
Yani konu sadece diyabet değil.
Bu bir “metabolik sistem reseti” olabilir.
