Son haftalarda X (eski adıyla Twitter) platformunda dikkat çeken bir davranış değişikliği yaşanıyor. Kullanıcılar, karşılaştıkları haberlerin doğruluğunu test etmek için platformun yapay zeka asistanı Grok’u etiketleyerek “bu bilgi doğru mu?” sorusunu yöneltiyor. Ancak uzmanlar, bu eğilimin ciddi dezenformasyon risklerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Viral Hale Gelen Doğrulama Yöntemi

Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de hızla yaygınlaşan bu alışkanlık, sosyal medya kullanıcılarının yapay zekayı adeta bir haber doğrulama kurumu gibi görmeye başladığını gösteriyor. Şüpheli buldukları paylaşımların altına “@grok bu doğru mu?” yazarak cevap bekleyen binlerce kullanıcı, yapay zekanın verdiği yanıtı sorgulamadan kabul ediyor.

Siber Güvenlik Uzmanları Alarm Veriyor

ADEO Siber Güvenlik bünyesinde çalışan uzman Ersin Çahmutoğlu, durumun kaygı verici boyutlara ulaştığını ifade ediyor. Çahmutoğlu’na göre asıl problem, insanların yapay zeka sistemlerini mutlak doğruluk kaynağı olarak görmesi ve bu sistemlerin de hata yapabileceğini unutması.

Uzmanlar, Grok gibi yapay zeka sohbet robotlarının temel işlevinin bilgi üretmek olduğunu, ancak bu bilgilerin her zaman doğru olmayabileceğini hatırlatıyor. Bu sistemlerin profesyonel teyit organizasyonları gibi çalışmadığı ve hatalı sonuçlar verebileceği vurgulanıyor.

Yanıltıcı Cevaplar Zinciri

Uygulamada yaşanan sorunlar teorik endişeleri doğruluyor. Yapay zeka, bazı durumlarda tamamen yanlış bilgiler üreterek kullanıcıları yanıltabiliyor. Örneğin, Sudan’dan eski bir havalimanı fotoğrafını Hint-Pakistan arasındaki çatışmalara bağlayan bir füze saldırısı olarak yorumlayan sistem, güvenilirlik konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Benzer şekilde, dijital olarak oluşturulmuş Amazon’da dev bir yılan görüntüsünü gerçek kabul eden ve bu konuda hayali bilimsel açıklamalar yapan Grok, yanılgıların ne kadar kolay yayılabileceğini gösteriyor.

Sadece Türk Kullanıcıların Sorunu Değil

Bu davranış kalıbı yalnızca Türkiye’ye özgü değil. Uluslararası platformlarda da benzer eğilimler gözlemleniyor ve dünya çapında kullanıcılar bilgi doğrulamayı otomatize sistemlere devretme eğilimi gösteriyor.

Doğru Yaklaşım Ne Olmalı?

Uzmanlar, acil veya toplumu ilgilendiren haberlerin doğruluğunu test etmenin en sağlıklı yolunun birden fazla güvenilir haber kaynağını kontrol etmek olduğunu söylüyor. Yapay zekaya sormak yerine tanınmış medya kuruluşlarının haberlerini karşılaştırmak veya resmi kaynaklara ulaşmak çok daha güvenilir sonuçlar veriyor.

Özellikle hassas konularda veya toplumsal gerginlik yaratabilecek iddialarda yapay zekaya körü körüne güvenmenin tehlikeli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Bu tür durumlarda çoklu kaynak kontrolü vazgeçilmez.

Dijital Okuryazarlık Aciliyeti

“Grok bu doğru mu?” trendi, toplumun dijital okuryazarlık konusunda ne kadar savunmasız olduğunu ortaya koyuyor. İnsanların teknolojiye aşırı güven duyması ve eleştirel düşünme becerilerini devre dışı bırakması, dezenformasyonun yayılması için elverişli bir zemin oluşturuyor.

Uzmanlar, yapay zeka araçlarının yardımcı birer kaynak olarak değerlendirilebileceğini ancak tek başlarına güvenilir doğrulama mekanizması olmadıklarını vurguluyor. Sağlıklı bir bilgi ekosistemi için birden fazla bağımsız kaynağın incelenmesi, resmi kurumların açıklamalarının takip edilmesi ve eleştirel bakış açısının korunması şart.

Bu trend, yapay zeka çağında medya okuryazarlığı eğitiminin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.