2024’ten itibaren küresel teknoloji piyasasında konuşulan RAM krizi, 2026’ya girerken daha görünür hâle geldi. Özellikle yapay zekâ yatırımları, bellek piyasasının dengesini ciddi biçimde bozmuş durumda.

⸻

RAM Krizi Nedir?

RAM krizi; bilgisayar, sunucu ve yapay zekâ sistemlerinde kullanılan bellek türlerinin üretiminin, küresel talebi karşılayamaması sonucu:

• RAM fiyatlarının hızla yükselmesi

• Stokların daralması

• Teknoloji ürünlerinin maliyetinin artması

olarak tanımlanıyor.

Buradaki kritik nokta şu: Kriz sadece klasik RAM’i değil, özellikle yüksek bant genişlikli bellek (HBM) pazarını doğrudan etkiliyor.

⸻

RAM Krizi Neden Ortaya Çıktı?

Kimse fark etmiyor ama sorun tek bir başlıktan çıkmadı. Aynı anda çalışan birkaç mekanizma var.

1️⃣ Yapay zekâ talebi bellek piyasasını emiyor

Büyük yapay zekâ modelleri ve veri merkezleri, geçmişte milyonlarca kullanıcının yıllarca tüketeceği RAM’i çok kısa sürede kullanıyor.

Özellikle AI sunucularında kullanılan özel bellekler, üretim kapasitesinin büyük bölümünü çekiyor.

⸻

2️⃣ Üretici sayısı sınırlı

RAM üretimi dünya genelinde çok az sayıda büyük şirketin elinde. Yeni üretim kapasitesi oluşturmak:

• çok yüksek maliyet

• uzun yatırım süresi

gerektiriyor. Bu da arzın hızlı şekilde artmasını zorlaştırıyor.

⸻

3️⃣ Üretim yön değiştirdi

Bellek üreticileri, daha kârlı olduğu için:

• sunucu bellekleri

• yapay zekâ odaklı bellek türleri

üretimine öncelik veriyor. Bu durum, tüketici tarafında kullanılan RAM’in piyasada daha zor bulunmasına yol açıyor.

⸻

RAM Krizinin Etkileri Ne Olacak?

Bilgisayar ve laptop fiyatları artacak

RAM maliyetleri yükseldikçe, üreticiler bu farkı cihaz fiyatlarına yansıtıyor. Bu da bilgisayar ve dizüstü fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

⸻

Telefonlarda “aynı fiyat, daha az RAM” dönemi

Akıllı telefon üreticileri maliyeti dengelemek için bazı modellerde RAM kapasitesini düşürüyor veya yeni özellikleri daha pahalı modellere saklıyor. Özellikle orta segment cihazlarda bu durum daha net hissediliyor.

⸻

Yapay zekâ yatırımları pahalılaşıyor

Bellek maliyetleri arttıkça, küçük ve orta ölçekli yapay zekâ girişimleri zorlanıyor. Büyük şirketler ise bu maliyeti daha rahat absorbe edebildiği için sektörde merkezileşme hızlanıyor.

⸻

RAM Krizi Ne Zaman Biter?

Burada net konuşmak lazım:

Kısa vadede bitmesi beklenmiyor.

Yeni üretim tesislerinin devreye girmesi yıllar alıyor. Bu nedenle bellek piyasasında yaşanan bu sıkışma, birçok uzman tarafından yeni normal olarak değerlendiriliyor.

⸻