Silikon Vadisinde yapay zeka rekabeti yeni bir eşiğe girdi.
Son aylarda ABD merkezli birçok girişim ve uygulama, maliyet ve performans avantajı nedeniyle Çin çıkışlı açık kaynak yapay zeka modellerini denemeye ve kullanmaya başladı.
Özellikle DeepSeek gibi modellerin “açık erişim + ticari kullanım” odaklı stratejisi, teknoloji dünyasında dengeleri değiştirecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
DeepSeek R1 sonrası “açık kaynak” rüzgarı hızlandı
Çinli firmaların açık kaynak hamlesi özellikle DeepSeek-R1 sonrasında daha görünür hale geldi. DeepSeek’in resmi açıklamasına göre model:
Tamamen açık kaynak olarak sunuldu
MIT lisansı ile yayınlandı
Ticari kullanım ve distillation gibi türev çalışmalara izin veriyor
Bu durum, sadece araştırmacılar için değil, startup’lar için de “hızlı ürün çıkarma” avantajı sağlıyor.
“Sessizce kullanma” iddiası nereden geliyor?
Çin modellerinin Silikon Vadisinde yükseldiğini anlatan analizlerde en çok vurgulanan detay şu:
Bazı ekipler bu modelleri açık açık reklam etmek yerine, uygulamalarının arkasında “test ederek” ilerliyor.
Bu durum “gizli gizli” gibi görünse de pratikte genelde şu sebeplerle oluyor:
Ürün geliştirme sürecinde prototip/test aşaması
Kullanıcı tarafında marka algısı yönetimi
Veri güvenliği ve regülasyon belirsizliği nedeniyle “temkinli geçiş”
Silikon Vadisi neden Çin modellerine yöneliyor?
1) Daha düşük maliyetle güçlü performans
Açık kaynak / açık ağırlık modellerin yaygınlaşması, özellikle yeni girişimler için “daha az maliyetle daha hızlı sonuç” anlamına geliyor.
2) Hızlı uyarlama (fine-tune) avantajı
MIT gibi esnek lisanslarla yayılan modeller, ekiplerin modeli kendi ürününe uyarlamasını kolaylaştırıyor.
3) Rekabet baskısı: “Sadece ABD modelleri yetmeyebilir”
DeepSeek’in 2025’te yarattığı etki, Silicon Valley tarafında ciddi bir “rekabet paniği” oluşturmuştu.
Bu trend ne anlama geliyor?
Eğer bu süreç böyle devam ederse 2026’da şu senaryolar daha çok konuşulabilir:
“AI modeli” seçimi sadece teknoloji değil, jeopolitik bir karar haline gelebilir
Açık kaynak modeller, büyük kapalı sistemlere karşı daha hızlı büyüyebilir
Startuplar “en iyi model” yerine en ucuz + en hızlı ölçeklenen model yaklaşımına geçebilir
