Son Dönemde Telif Davaları Neden Arttı ?
Türkiye’de özellikle TikTok ve Instagram gibi platformlarda kullanılan müzikler, kısa videolar ve görseller nedeniyle telif davaları hızla çoğalmaya başladı. En dikkat çeken örneklerden biri, Kazım Koyuncu’nun “Uy Aha” şarkısını TikTok videosunda kullanan kişiye 50.000 TL tazminat davası açılması.
Bu olay, sosyal medyada “bir müziği arka planda kullanmanın bile” telif hakkı ihlali sayılabileceğini geniş kitlelere gösterdi.
Sosyal medya paylaşımlarının tamamı, Türkiye’de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunuyor. Dolayısıyla “sadece paylaşmış olmanız” bile tazminat veya hukuki yaptırım riski oluşturabiliyor.Telif hakkı yapılan ihlallerin niteliğine göre mesela sadece kişisel / hobi amaçlı paylaşım mı yoksa ticari kazanç amaçlı mı olduğu sonuç değişebiliyor. Ticari kazanım içermese bile tazminat talepleri gündeme gelebiliyor.
⚠️ Telif Neye Göre Oluşuyor?
Bir paylaşım şu durumlarda telif ihlali kapsamına giriyor: Size ait olmayan bir müziğin videoda kullanılması
Bir film, dizi, YouTuber videosu veya haber görüntüsünden kırpılmış sahne paylaşılması Profesyonel bir fotoğrafın izin alınmadan kullanılması
Başkasının ürettiği çizim, tasarım, sfx veya grafiklerin paylaşılması
TikTok sözleşmesi, kullanıcıların “yalnızca kendilerine ait veya kullanım hakkı verilmiş içerikleri” yayımlayabileceğini açıkça belirtiyor.
Peki Sosyal Medyada Teliften Nasıl Korunuruz ?
1. Lisanslı müzik kullanın
TikTok ve Instagram’ın sunduğu müzik kütüphanesi genelde lisanslıdır. Bu kütüphaneden seçilen müzikler genelde güvenlidir.
2. Size ait olmayan videoları kırpmayın
Dizi, film veya başka bir kullanıcının içeriğinden alınan görüntüler telif haklarına tabidir. Kısa olması ihlal olmadığı anlamına gelmez.
3. Kendi çektiğiniz görüntüleri kullanın
Telefonla çektiğiniz videolar, fotoğraflar ve kendi sesiniz telife tabi değildir.
4. Creative Commons (CC) veya kamu malı içerikleri tercih edin
CC lisanslı müzikler ve görseller, koşullara uyulduğu sürece güvenli şekilde kullanılabilir.
5. İçeriğiniz telifle kaldırılırsa itiraz hakkınızı bilin
TikTok ve Instagram’da, telif bildirimleri için itiraz formu bulunuyor.
Bu formda sizden içerik üzerinde hak sahibi olduğunuzu kanıtlamanız beklenir.
6. Videolarınızın arka planındaki TV veya müziklere dikkat edin
Arka planda duyulan 3 saniyelik bir şarkı bile telif ihlali sayılabiliyor.
Teliften Korunmanın Anahtarı “İzin + Kaynak Doğruluğu”
2025’te sosyal medya telif denetimleri daha da sıkılaştı. Bu yüzden içerik üreticilerinin:
Lisanslı müzik kullanması, Başkasına ait görüntüleri izinsiz paylaşmaması, Kaynağı açık olan görselleri tercih etmesi , Platform politikalarına dikkat etmesi artık bir zorunluluk haline geldi.
