X Algoritması Nasıl Çalışıyor?
Açık Kaynak Kodlarla Twitter X’in “For You” Sistemi
Mesele şu: X algoritması nasıl çalışıyor sorusu yıllardır soruluyor ama ilk kez bu kadar somut cevaplanabiliyor. Çünkü X (eski Twitter), içerik öneri ve “For You” akışını belirleyen algoritmasının önemli bir bölümünü açık kaynak olarak paylaştı. Yani artık “kara kutu” anlatıları yerine, sistemin mantığını doğrudan kod üzerinden okumak mümkün.
Bu yazı, X algoritmasının ne yaptığı kadar neden böyle çalıştığını da anlatıyor.
X Algoritması Nedir ?
X algoritması; ana akışta (“For You / Sana Özel”) hangi gönderinin kime, ne zaman ve hangi sırayla gösterileceğini belirleyen otomatik bir sıralama ve öneri sistemidir.
Tek bir algoritmadan değil, çok katmanlı bir öneri pipeline’ından oluşur.
Temel hedef nettir:
Kullanıcının platformda daha uzun kalmasını sağlayacak içeriği öne çıkarmak.
X Algoritması Açık Kaynak Oldu: Ne Değişti?
X, öneri algoritmasının çekirdek bileşenlerini GitHub üzerinden açık kaynak olarak yayınladı. Bu adım, algoritmanın:
Hangi sinyalleri topladığını
İçerikleri nasıl puanladığını
Sıralama kararlarının hangi mantıkla verildiğini
dışarıdan incelenebilir hâle getirdi.
Ancak önemli bir ayrım var:
Açık kaynak kodlar, algoritmanın tamamını değil, öneri motorunun temelini kapsıyor. Reklam hedefleme, bazı güvenlik modülleri ve özel veri işleme katmanları bu kapsamın dışında.
Yani bu hamle “tam şeffaflık” değil, kontrollü şeffaflık.
X Algoritması Nasıl Çalışıyor? (Adım Adım)
1. Aday Tweet Havuzu Oluşturma
Algoritma önce geniş bir içerik havuzu oluşturur. Bu havuzda:
Takip edilen hesaplar
Takip edilmeyen ama ilgi alanına giren içerikler
Gündemde olan paylaşımlar
Daha önce benzerine etkileşim verilen gönderiler yer alır.
Bu aşamanın sorusu şudur: “Bu kullanıcıya neler gösterilebilir?”
2. Etkileşim Olasılığı Hesaplama
Her tweet için sistem şu soruyu sorar: “Bu kullanıcı bu içeriğe ne yapar?”
Hesaplanan başlıca sinyaller:
Burada kişisel görüş yoktur. Tamamen olasılık ve matematik vardır.
3. Negatif Sinyallerin Devreye Girmesi
Algoritmanın en az konuşulan ama en kritik kısmı burasıdır.
Sistem şunları da puanlar:
“İlgilenmiyorum” seçimi
İçeriğin hızla geçilmesi
Hesabın sessize alınması
Şikâyet edilmesi
Yani X algoritması sadece “ne sevdiğini” değil, neden uzak durduğunu da ölçer.
4. Sıralama (Ranking)
Her tweet artık bir skora sahiptir.
Algoritma bu skorları kullanarak akışı sıralar.
Öne çıkma ihtimali yüksek içerikler:
Yüksek etkileşim potansiyeli taşıyanlar
Benzer kullanıcılar tarafından ilgi görenler
Güncel ve taze paylaşımlar
Tartışma yaratma ihtimali olan içerikler
Gerilim ve karşıt görüşler, hâlâ sistemin önemli yakıtlarından biridir.
5. Güvenlik ve Filtre Katmanı
Son aşamada spam, bot davranışı, aşırı tekrar ve manipülasyon şüphesi kontrol edilir.
Ancak bu katman kusursuz değildir; açık kaynak analizleri de bunu doğruluyor.
Açık Kaynak Ne Anlama Geliyor?
X algoritmasının açık kaynak olması şu sonuçları doğuruyor:
Sıralama mantığı incelenebiliyor
Hangi sinyallerin daha ağır bastığı anlaşılabiliyor
Akademisyenler ve geliştiriciler sistemi denetleyebiliyor
Ama şu net:
Reklam sistemleri ve bazı kritik güvenlik modelleri hâlâ kapalı.
Herkesin Gözden Kaçırdığı Gerçek
X algoritması “iyi içerik” aramaz.
Aradığı şey şudur:
Etkileşim üreten içerik.
Bu bazen derin analiz olur, bazen sert tartışma, bazen de kutuplaştırıcı bir söylem.
Algoritma için içerik türü değil, çıktı metriği önemlidir.
X Algoritmasında Öne Çıkmak İçin Gerçekçi Tespitler
İlk 30–60 saniyedeki etkileşim belirleyicidir
Yorumlar, beğeniden daha değerlidir
Tartışma yaratan içerikler daha hızlı yayılır
Sürekli aynı format, görünürlük kaybına yol açar
Bu sistem üreticiyi değil, sonucu ödüllendirir.
Sonuç: X Algoritması Ne Anlatıyor?
“X algoritması nasıl çalışıyor” sorusunun özeti şudur:
Bu sistem bir editör değildir, bir davranış makinesidir.
Oyunun kuralı bu.
İçerik üretiyorsan ya bu matematiği anlarsın,
ya da neden tutmadığını uzaktan izlersin.