Yapay zekâ devrimi yalnızca ürünleri ve iş modellerini değil, finansmanın kendisini de dönüştürüyor.
ABD ve Avrupa’daki yazılım şirketleri, artan borçlanma maliyetleri ve kredi verenlerin sıkılaşan denetimi nedeniyle kaldıraçlı kredi anlaşmalarını askıya almaya başladı. Reuters’ın 23 Şubat tarihli raporuna göre piyasa, “AI kaynaklı iş modeli riski”ni fiyatlamaya başladı.
Dijipedya Perspektifi: Bu bir teknoloji haberi değil, kredi döngüsünün yeniden yazıldığı bir finans hikâyesi.
Borç Piyasasında Donma Neden Yaşandı?
Ocak ayının son haftasında yapay zekâ cephesinden gelen gelişmeler zincirleme bir etki yarattı. Özellikle:
Anthropic’in agentic araç lansmanı
SAP ve ServiceNow’dan gelen zayıf beklentiler
Bu gelişmeler yazılım hisselerinde sert satışlara yol açtı. Hisseler düşünce, bu şirketlerin çıkardığı kaldıraçlı kredilerin fiyatları da geriledi. Bankalar ve yatırımcılar daha temkinli davranmaya başladı.
Sonuç: Yeni borç işlemleri rafa kalktı.
Askıya Alınan Dev Anlaşmalar
Piyasa yalnızca volatil değil; doğrudan işlem iptalleri var:
Avrupa merkezli Team.blue, 1,353 milyar euroluk kredi uzatmasını erteledi.
Alman sağlık yazılım şirketi Dedalus, 1,3 milyar euroluk kaldıraçlı kredi sürecini durdurdu.
Deutsche Bank liderliğindeki konsorsiyum, Thoma Bravo destekli Conga satın alımında yeterli talep bulamayınca 1,2 milyar dolarlık krediyi bilançoda tutmak zorunda kaldı.
Bu tablo, yazılım sektörünün finansmana erişiminde geçici bir “AI temkin dönemi”ne girildiğini gösteriyor.
Risk Nerede Yoğunlaşıyor?
Kaldıraçlı kredi piyasasında teknoloji borçlularının %60’ı yazılım şirketlerinden oluşuyor. Bu devasa bir oran. Üstelik bu kredilerin yarısı B- veya daha düşük kredi notuna sahip. Yani kırılgan segment yoğun.
Fitch Ratings verilerine göre yazılım sektörü zaten yüksek borçlu bir alan. Eğer yapay zekâ, SaaS gelir modellerini aşağı çeker ya da fiyatlama gücünü zayıflatırsa, borç çevirme maliyetleri hızla artabilir.
UBS ve Morgan Stanley’den Kritik Uyarılar
UBS kredi strateji ekibine göre:
AI kaynaklı hızlı bir bozulma senaryosunda temerrüt oranları %3–5 artabilir.
Daha sert bir “tail risk” senaryosunda 2026 sonuna kadar 75–120 milyar dolar yeni temerrüt oluşabilir.
Morgan Stanley ise yazılım kredilerinin %30’unun 2028’e kadar vadesinin dolacağını belirtiyor. Eğer AI korkusu kalıcı olursa, bu şirketler ciddi bir yeniden finansman duvarıyla karşı karşıya kalabilir.
Dijipedya Notu: Bu, klasik bir “refinansman sıkışması” riskidir. Nakit akışı zayıf, borcu yüksek ve büyümesi sorgulanan firmalar en kırılgan kesimdir.
Peki Gerçekten Sektör Çöküyor mu?
Tüm analistler karamsar değil.
Bank of America analistlerine göre satışlar kısmen ayrım gözetmeden yapılıyor. Yapay zekâdan doğrudan etkilenmeyecek niş yazılım alanları da aynı sepete konmuş olabilir.
Morgan Stanley de kısa vadede tüm sektörde sistemik bir yıkım olasılığının sınırlı olduğunu düşünüyor. Ancak fiyat oynaklığı sürebilir.
Öğretici Bölüm: Bu Gelişmeler Ne Anlama Geliyor?
1. AI = Yalnızca Verimlilik Değil, Kredi Riski
Yapay zekâ artık sadece operasyonel verimlilik konusu değil.
Kredi verenler şu soruyu soruyor:
Bu şirketin ürünü 3 yıl sonra hâlâ gerekli olacak mı?
Bu soru, faiz oranından daha güçlü bir risk faktörüne dönüşüyor.
2. Kaldıraçlı Kredi Nedir ve Neden Kritik?
Kaldıraçlı kredi; yüksek borçlu şirketlere verilen, daha riskli ve daha yüksek faizli kredidir.
Yazılım şirketleri son 10 yılda büyümeyi bu borçla finanse etti.
Eğer AI iş modelini tehdit ederse:
Gelir tahminleri zayıflar
Kredi notu düşer
Refinansman maliyeti artar
Öz sermaye değeri baskı görür
Bu zincirleme bir kredi daralmasına yol açabilir.
3. 2026–2028 Kritik Eşik
Piyasa şu an “fiyatlama aşamasında”.
Gerçek stres, vade duvarına yaklaşıldığında görülebilir.
Eğer AI:
Lisans gelirlerini düşürür
SaaS marjlarını baskılar
Müşteri kaybı yaratır
O zaman kredi piyasasında temerrüt dalgası oluşabilir.
Dijipedya Stratejik Analizi
Bu tablo üç farklı fırsat doğuruyor:
AI kazananları ile kaybedenleri ayrıştırmak
Borçluluğu yüksek ama AI adaptasyonu zayıf şirketlerden uzak durmak
Özel kredi piyasasındaki fiyat bozulmalarını yakından izlemek
Unutulmamalı: Piyasa genellikle aşırı korku dönemlerinde fazla satış yapar. Ancak borç piyasası şaka kaldırmaz.
Sonuç
Yapay zekâ devrimi yalnızca teknoloji şirketlerini değil, kredi musluklarını da yeniden tasarlıyor. 2026–2027 döneminde AI kaynaklı kredi riskinin daha görünür hale gelmesi bekleniyor.
Bu bir yazılım krizi mi, yoksa finansal yeniden fiyatlama mı?
Cevap, şirketlerin AI’yi tehdit değil kaldıraç olarak kullanıp kullanamayacağına bağlı.
Dijipedya olarak süreci yakından izlemeye devam edeceğiz.
