Çin’in 19 Kişilik Elektrikli Yolcu Uçağı CE-25A İlk Pilotlu Uçuşunu Yaptı

COMAC CE-25A elektrikli yolcu uçağını ve kanatlarında çoklu fan tahrik sistemini temsilen oluşturulmuş görsel

Çin’in devlet destekli uçak üreticisi COMAC tarafından geliştirilen 19 yolcu kapasiteli elektrikli uçak CE-25A, 14 Kasım 2026’da ilk pilotlu test uçuşunu tamamladı. Shandong eyaletinin Binzhou kentinde yapılan denemede iki pilot ve bir uçuş test mühendisi, tamamen elektrikli uçakla 16 dakika 38 saniye havada kaldı ve 60,4 kilometre uçtu. Ancak uçak henüz ticari yolcu taşımıyor; uçuşa elverişlilik sertifikasyonu sürüyor.

Çin’in CE-25A elektrikli uçağı ilk pilotlu uçuşunu yaptı

COMAC’ın açıklamasına dayanan Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın haberine göre test, Binzhou’da 14 Kasım Cumartesi günü gerçekleştirildi. CE-25A üzerinde iki pilot ve bir uçuş test mühendisi bulunuyordu. Şirket, uçuş sırasında sistemlerin normal çalıştığını ve ölçülen performans göstergelerinin beklentileri karşıladığını açıkladı.

Test programının yer ve hava faaliyetleri toplam 57 dakika 46 saniye sürdü; bunun 16 dakika 38 saniyesi havada geçirildi. Uçağın katettiği mesafe 60,4 kilometre olarak bildirildi. Bu rakamlar uçağın azami menziliyle karıştırılmamalı: Test uçuşu sırasında menzil kapasitesinin tamamı kullanılmadı.

CE-25A daha önce 2 Şubat 2026’da insansız ilk uçuşunu gerçekleştirmiş ve toplam 19 insansız uçuş doğrulaması tamamlamıştı. Dolayısıyla bu, aracın ilk uçuşu değil, içindeki mürettebatla yapılan ilk test uçuşuydu.

CE-25A’nın özellikleri neler?

COMAC tarafından aktarılan tasarım değerlerine göre CE-25A, kısa mesafeli şehirler arası uçuşlarda 19 yolcu taşımak üzere geliştiriliyor. Uçağın kanatlarında her tarafta beşer adet olmak üzere 10 elektrikli kanallı fan bulunuyor. Geleneksel turboprop motorlardan farklı olarak itki, elektrik motorlarının döndürdüğü fanlarla sağlanıyor.

ÖzellikAçıklanan değer
Yolcu kapasitesi19 kişi
Tasarım menzili400 kilometre
Seyir hızı300 km/sa
Seyir irtifası2.400 metre
Azami kalkış ağırlığı10 ton
İtki sistemi10 elektrikli kanallı fan
İlk pilotlu test14 Kasım 2026

Bu özellikler henüz sertifikalı, ticari işletme performansı değil; şirketin açıkladığı tasarım değerleri. Menzilin hangi yolcu yükü, yedek enerji ve hava koşulları altında geçerli olduğu da ayrıntılı olarak açıklanmış değil.

500 kilometre menzil ve yüzde 70 maliyet düşüşü doğru mu?

Sosyal medya paylaşımlarında CE-25A için 500 kilometre menzil ve işletme maliyetlerini yüzde 70 azaltma vaadi yer alıyor. Ancak COMAC’ın bu uçuş için açıkladığı güncel menzil 400 kilometre. Projenin 2023’te tanıtılan erken konseptinde 400–500 kilometre aralığı yer alsa da 2026 testine ilişkin güncel teknik açıklamalarda 400 kilometre veriliyor.

Uçağın maliyetleri kesin olarak yüzde 70 düşüreceği iddiasını destekleyen, uçak özelinde açıklanmış bağımsız bir ekonomik analiz veya doğrulanmış COMAC verisi bulunmuyor. Elektrikli tahrik, yakıt ve bakım maliyetleri bakımından avantaj sağlayabilir. Ancak batarya fiyatı, batarya ömrü, şarj altyapısı, doluluk oranı ve elektrik maliyeti gibi unsurlar hesaplanmadan tasarruf oranı belirlenemez.

Bu, dünyanın ilk elektrikli yolcu uçağı mı?

Hayır. CE-25A, COMAC’ın geliştirdiği ilk elektrikli ticari uçak; ancak dünya genelinde pilotlu uçuş gerçekleştiren ilk elektrikli yolcu uçağı değil. ABD merkezli Eviation’ın dokuz yolcu kapasiteli Alice adlı elektrikli yolcu uçağı, 27 Eylül 2022’de ilk test uçuşunu gerçekleştirmişti.

CE-25A’nın önemi, Çin’in devlet destekli havacılık üreticisinin 19 koltuklu bir elektrikli bölgesel uçak prototipini pilotlu test aşamasına taşıması. “Dünyanın ilk elektrikli uçağı” gibi bir ifade, önceki uçuşları görmezden geldiği için yanıltıcı olur.

Uçak gerçekten sıfır emisyonlu mu?

CE-25A uçuş sırasında jet yakıtı yakmayan batarya-elektrikli itki kullanıyor. Bu nedenle uçuş sırasındaki doğrudan egzoz karbon emisyonu bulunmuyor. Ancak uçağın bataryalarının üretimi, şarjda kullanılan elektriğin kaynağı, bakım ve üretim süreçleri de hesaba katıldığında toplam yaşam döngüsü emisyonları sıfır kabul edilemez.

Elektrikli havacılığın çevresel avantajı, yalnızca uçağın motor teknolojisine değil, enerji sisteminin tamamına bağlı. Bu nedenle “tamamen sıfır karbonlu uçak” yerine “uçuş sırasında doğrudan egzoz emisyonu üretmeyen elektrikli uçak” ifadesi daha doğru.

CE-25A ne zaman yolcu taşımaya başlayacak?

Çin Sivil Havacılık İdaresi (CAAC), CE-25A için yapılan tip sertifikası başvurusunu kabul etti. Ancak bu, uçuşa elverişlilik sertifikasının verildiği veya ücretli yolcu taşıma izni çıktığı anlamına gelmiyor. Sertifikasyon kapsamında güvenlik, performans ve diğer düzenleyici gerekliliklerin doğrulanması gerekiyor.

15 Kasım 2026 itibarıyla COMAC, uçak için kesin ticari hizmet başlangıç tarihi, bilet fiyatı, sipariş veren hava yolu şirketi veya nihai satış fiyatı duyurmuş değil. CE-25A’nın hizmete giriş takvimi bu süreçlere bağlı olacak.

COMAC, CATL ve üniversite iş birliği

CE-25A’nın geliştirilmesinde COMAC’ın yanı sıra Çinli batarya üreticisi CATL, Shanghai Jiao Tong Üniversitesi ve diğer ortaklar yer aldı. CATL’nin batarya teknolojisi konusundaki deneyimi, projenin önemli bileşenlerinden biri. Ancak üretici, test uçağının içinde kullanılan bataryanın bütün teknik detaylarını kamuya açıklamadı.

400 kilometrelik tasarım menzili, CE-25A’yı uzun menzilli tarifeli uçuşlara değil, kısa bölgesel bağlantılara aday hâline getiriyor. Bu segmentte enerji yoğunluğu, batarya ağırlığı, şarj süresi ve yedek enerji gereklilikleri kritik sınırlamalar olarak öne çıkıyor.

Elektrikli uçaklar turizmi ve havacılığı değiştirebilir mi?

19 koltuklu elektrikli uçakların sertifikasyon ve maliyet hedeflerini karşılaması hâlinde yakın şehirler, küçük bölgesel havalimanları ve kısa turizm rotaları için alternatifler ortaya çıkabilir. Daha düşük doğrudan emisyon ve daha sessiz çalışma potansiyeli, özellikle kısa uçuşlarda önem taşıyor.

Ancak CE-25A’nın pilotlu test uçuşunu başarıyla tamamlaması, bugünden tarifeli ticari havacılığı değiştirdiğini göstermiyor. Gerçek etkiyi sertifikasyon sonuçları, ekonomik fizibilite, batarya ömrü ve hava yolu işletmecilerinin tercihleri belirleyecek.

İlgili içerikler

Kaynakça

  1. Xinhua / CCTV — China’s independently developed 10-tonne electric aircraft completes first piloted flight. Haber: 15 Kasım 2026; erişim: 15 Kasım 2026.
  2. AeroTime — COMAC completes first piloted flight of CE-25A electric aircraft. Haber: 15 Kasım 2026; erişim: 15 Kasım 2026.
  3. Qatar Civil Aviation Authority — CE-25A first crewed flight. Haber: 15 Kasım 2026; erişim: 15 Kasım 2026.
  4. Smart Aviation Asia-Pacific — COMAC’s 19-seat electric aircraft. Haber: 15 Kasım 2026; erişim: 15 Kasım 2026.
  5. Eviation — Alice first all-electric passenger aircraft flight. Açıklama: 27 Eylül 2022; erişim: 15 Kasım 2026.

Kapak görseli: Dijipedya için hazırlanmış yapay zekâ üretimi temsili görseldir; gerçek test uçuşu fotoğrafı değildir. Gerçek test fotoğrafları: Xinhua / Wang Jiliang (14 Kasım 2026), yukarıdaki Xinhua bağlantısında.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Yukarı Kaydır