Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından geliştirilen Cosmos T1, Türkçe düşünebilen yerli yapay zeka modeliyle dünya devlerini geride bıraktı. İşte tüm detaylar.
Cosmos T1 Nedir?
Cosmos T1, Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) bünyesindeki Cosmos ekibi tarafından geliştirilen yerli bir büyük dil modelidir (LLM). Projeye, Prof. Dr. Mehmet Fatih Amasyalı önderliğinde bir akademisyen ekibi liderlik etmektedir. Model, özellikle Türkçe’yi anlama ve Türkçe mantık yürütme konusunda optimize edilmiştir.
Cosmos T1’in Teknik Özellikleri
Cosmos T1, 9 milyar parametre ile çalışan bir yapay zeka modelidir. Google’ın açık kaynaklı Gemma 2 modeli temel alınarak geliştirilmiştir. Eğitim sürecinde 200 milyar token’dan fazla Türkçe veri işlenmiştir.
Model, 12 katmanlı decoder-only Transformer mimarisini kullanmaktadır. Türkçe’nin sondan eklemeli yapısı ve ek-fiil özellikleri gözetilerek özel bir optimizasyon yapılmıştır.
Cosmos T1 Nasıl Bir Performans Gösterdi?
Yapay zeka modellerinin matematik becerilerini ölçmek için kullanılan Türkçe GSM8K testinde Cosmos T1, %77,41 doğruluk oranı elde etti. Bu oran, rakip modellerin çok üzerindedir: Model Parametre Sayısı GSM8K Türkçe Doğruluk Cosmos T19 Milyar%77,41 Google Gemma-2-9B 9 Milyar %63,10 Meta Llama-3.1-70B 70 Milyar %66,13
Cosmos T1, kendisinden yaklaşık 8 kat daha büyük olan Meta’nın 70 milyar parametreli modelini bile geride bırakmayı başardı.
Cosmos T1’i Diğer Modellerden Ayıran Özellikler
Cosmos T1’in başarısının arkasında zincirleme akıl yürütme (chain-of-thought reasoning) yaklaşımı yatmaktadır. Model, bir soruyla karşılaştığında doğrudan cevap vermek yerine önce adım adım düşünür, ardından sonuca ulaşır. Bu yapı sayesinde matematiksel problem çözme ve mantıksal akıl yürütme performansı önemli ölçüde artmaktadır.
Kullanıcılar, modelin düşünce sürecini arayüzden adım adım takip edebilmektedir.
Neden Yerli Yapay Zeka Önemli?
Sağlık, savunma sanayi ve finans gibi hassas sektörler, veri güvenliği nedeniyle verilerini yabancı yapay zeka şirketleriyle paylaşamamaktadır. Cosmos T1 ve ekibin diğer modelleri açık ağırlıklı (open-weight) olarak yayınlanmaktadır. Bu sayede kurumlar modeli kendi altyapılarına kurarak verilerini dışarıya çıkarmadan kullanabilmektedir.
Yerli bir yapay zekanın geliştirilmesi; veri egemenliği, teknolojik bağımsızlık ve Türkçe dil desteği açısından kritik bir adımdır.
Cosmos T1 Nasıl Kullanılır?
Cosmos T1, Hugging Face platformunda açık kaynak olarak ücretsiz erişime sunulmuştur. Bunun yanı sıra Cosmos LLM’in resmi web sitesi üzerinden herhangi bir kurulum gerektirmeden tarayıcıdan test edilebilmektedir.
Sonuç
Cosmos T1, Türkiye’nin yapay zeka alanında ciddi bir oyuncu haline geldiğinin somut bir göstergesidir. 9 milyar parametreyle Google ve Meta’nın çok daha büyük modellerini geride bırakması, yerli yapay zeka ekosistemi için ilham verici bir başarıdır. Projenin açık kaynaklı yapısı ise bu başarının tüm Türkiye ile paylaşılmasına olanak tanımaktadır.
Kaynak: Yıldız Teknik Üniversitesi Cosmos Ekibi | Yayın Tarihi: Şubat 2026
