Baykar’ın Bayraktar TB2 insansız hava aracı bu kez bir deniz aracını yönetti. Milli Savunma Bakanlığı’nın Antalya Körfezi ve Doğu Akdeniz’de düzenlediği TURNAs-2026 tatbikatında, MKE’nin geliştirdiği PİRANA kamikaze insansız deniz aracı, havadaki bir TB2 üzerinden kontrol edilerek su üstündeki hedefi vurdu. Görüntüleri Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar paylaştı ve TB2 aramalarının birden yükselmesinin nedeni de bu oldu.
İçindekiler
Tatbikatta Ne Oldu?
Atış, 25 Ekim’deki Seçkin Gözlemci Günü’nde yapıldı. TURNAs-2026, Milli İnsansız Deniz Sistemleri Tatbikatı’nın adı; Türkiye’nin insansız deniz araçlarını, insansız hava araçlarıyla ve gemilerle birlikte denediği bir tatbikat. MKE’nin açıklamasına göre PİRANA, 100 kilogramlık harp başlığıyla su üstündeki hedefini imha etti.
Selçuk Bayraktar, X hesabından paylaştığı videoya şu notu düştü: “Gökyüzünde kontrol, denizde zafer. Bayraktar TB2’den kontrol edilen PİRANA KİDA, hedefi başarıyla imha etti.” Türk tarafı bu yöntemi “dünyada bir ilk” olarak duyurdu. PİRANA’nın su üstü hedefini vurması ise ilk değil; araç daha önce DENİZKURDU-I tatbikatında da bir hedefi vurmuştu.
TB2 Burada Ne İşe Yaradı?
TB2 bu atışta silah taşımadı, PİRANA da TB2’den fırlatılmadı. Drone, havada bir röle istasyonu gibi çalıştı. Deniz seviyesindeki küçük bir botla doğrudan haberleşmek, dünyanın eğriliği yüzünden belli bir mesafeden sonra zorlaşıyor; radyo sinyali ufkun ötesine geçemiyor. Binlerce metre yükseklikte uçan bir TB2 ise hem operatörü hem de denizdeki aracı “görebiliyor”. Böylece operatör, kendi ufkunun çok ötesindeki bir aracı yönetebiliyor.
Fikir yeni değil. Janes’in 2025’teki IDEF fuarında aktardığına göre MKE, daha önceki denemelerde Bayraktar TB3’ü röle olarak kullanmış ve TCG Anadolu’daki operatörler aracı yaklaşık 40 kilometre öteden, görüş hattı dışından yönetmişti. Bu kez aynı rolü, çok daha yaygın kullanılan TB2 üstlendi. Bu da yöntemin yalnızca gemiden kalkan TB3’e bağlı kalmadığını gösteriyor.
İnsansız sistemlerin birbirini yönettiği bu yapı, yapay zekâ destekli otonom araçların askeri tarafta nereye gittiğinin de bir örneği. Sivil tarafta drone teknolojisinin nasıl yaygınlaştığını 81 ilde dron üretim ve eğitim merkezi haberimizde anlatmıştık.
PİRANA KİDA Nedir?
PİRANA, devlet şirketi Makine ve Kimya Endüstrisi’nin (MKE) geliştirdiği bir kamikaze insansız deniz aracı (KİDA). İlk kez Temmuz 2025’teki IDEF fuarında sergilendi. Hedefe kendisi çarparak patlayan bir sistem; Ukrayna’nın Karadeniz’de kullandığı deniz dronlarıyla aynı aileden.
1Boyut ve hız
Janes’in verdiği bilgilere göre araç yaklaşık 4,5 metre uzunluğunda ve 1.200 kilogram ağırlığında. Seyir hızı 20 knot civarında, ani hızlanmalarda 40 knotun üzerine çıkabiliyor.
2Menzil ve haberleşme
Menzil 200 deniz milinin üzerinde. Araç radyo frekansı ve uydu (SATCOM) bağlantısıyla uzaktan kumandayla ya da otonom olarak çalışabiliyor. Karıştırmaya dayanıklı uydu navigasyonu ve elektro-optik kameralar taşıyor.
3Sürü kullanımı
PİRANA tek başına ya da sürü halinde görev yapacak şekilde tasarlandı. Düşük radar izi bırakan gövdesi, hedefe fark edilmeden yaklaşmasını kolaylaştırmak için.
Bayraktar TB2 Neden Hâlâ Gündemde?
TB2 ilk kez 2014’te Türk ordusuna girdi ve o günden bu yana Baykar’ın en çok satan ürünü oldu. Baykar’ın kendi açıklamasına göre TB2 ve AKINCI toplamda 36 ülkeye satıldı, TB2 Aralık 2024’te bir milyon uçuş saatini geçti. Şirket 2025’in başında da yapay zekâ bilgisayarları ve turbo motorla donatılmış yeni sürüm TB2T-AI‘yı uçurmuştu; bu sürüm görsel arazi navigasyonu ve otonom kalkış ile iniş yapabiliyor.
Yani TB2 artık yalnızca kendi mühimmatını taşıyan bir platform değil; başka insansız araçları yöneten bir haberleşme düğümü olarak da kullanılmaya başlandı. Türkiye’de yerli yapay zekâ ve teknoloji çalışmalarına genel bakış için yerli yapay zekâ modelleri rehberimize göz atabilirsin.
Soru İşaretleri
- Kontrolün paylaşımı: Resmi açıklamalar, operatör, yer istasyonu ve TB2’deki haberleşme ekipmanı arasında kontrolün nasıl bölündüğünü ayrıntılı anlatmıyor.
- Mesafe: Bu atışta PİRANA’nın operatörden ne kadar uzakta yönetildiği açıklanmadı.
- Harp başlığı: Tatbikatta 100 kilogram olarak açıklanan harp başlığı, 2025’teki fuar tanıtımlarında 65 kilogram olarak verilmişti. Aracın güncellenmiş bir sürümü mü kullanıldı, açıklanmadı.
- “Dünyada ilk” iddiası: Bu nitelendirme Türk tarafına ait; bağımsız bir doğrulaması yok.
Sıkça Sorulan Sorular
PİRANA KİDA nedir?
MKE’nin geliştirdiği kamikaze insansız deniz aracı. Hedefe çarparak patlıyor, uzaktan kumandayla ya da otonom olarak çalışabiliyor ve sürü halinde kullanılabiliyor.
Bayraktar TB2 PİRANA’yı nasıl yönetti?
TB2 havada röle istasyonu gibi çalıştı. Operatörden gelen komutları, ufkun ötesindeki PİRANA’ya iletti. TB2 bu atışta silah kullanmadı.
TURNAs-2026 nerede yapıldı?
Milli Savunma Bakanlığı koordinasyonunda Antalya Körfezi ve Doğu Akdeniz’de yapıldı. PİRANA atışı 25 Ekim’deki Seçkin Gözlemci Günü’nde gerçekleşti.
PİRANA daha önce hedef vurmuş muydu?
Evet. PİRANA daha önce DENİZKURDU-I tatbikatında da bir su üstü hedefini vurmuştu. TURNAs-2026’daki atış ikinci başarılı vuruş oldu.
Kaynaklar
- Powered by artificial intelligence and a turbo engine, Bayraktar TB2T-AI UCAV takes to the skies (Baykar, 22 Şubat 2025)
- IDEF 2025: MKE unveils Pirana USV (Janes, Temmuz 2025)
- MKE: Pirana Kamikaze Unmanned Surface Vehicle (KUSV), a new generation strike power for the naval forces (EDR Magazine)
- Duet Maut Udara dan Laut, Drone Turki Sukses Kendalikan Kapal Kamikaze PİRANA (Republika, 26 Ekim 2026)
Daha fazla güncel gelişme için Robot Haberleri sayfamıza göz at.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni promptları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
Dijipedya’da İlgili İçerikler
