Türkiye’de bugün herkesin ücretsiz deneyebildiği yerli yapay zekalar Kumru (VNGRS, kumru.ai) ve e-Devlet ile giriş yapılan EVREN platformu. Bunların yanında Yıldız Teknik Üniversitesi’nin Cosmos modelleri ve Trendyol LLM gibi açık modeller indirilip bilgisayarda çalıştırılabiliyor. TÜBİTAK BİLGEM’in BİLGE modeli ile T3 Vakfı ve Baykar’ın T3 AI‘si ise henüz genel kullanıma açık değil. Aşağıda Ekim 2026 itibarıyla bilinen yerli yapay zeka modellerini, kimin geliştirdiğini ve hangisine nasıl erişebileceğinizi derledik.
İçindekiler
Yerli Yapay Zeka Modelleri Tablosu
| Model | Geliştirici | Türü | Erişim |
|---|---|---|---|
| Kumru | VNGRS | Türkçe için sıfırdan eğitilmiş dil modeli | kumru.ai demo, Kumru-2B açık kaynak |
| EVREN | Savunma Sanayii Başkanlığı | Yapay zeka platformu, birden fazla açık model | e-Devlet ile web ve API |
| Cosmos | Yıldız Teknik Üniversitesi | Llama ve Gemma tabanlı Türkçe modeller | Hugging Face |
| Trendyol LLM | Trendyol | Qwen ve Gemma tabanlı açık modeller | Hugging Face |
| Turkcell LLM | Turkcell | 7 milyar parametreli açık model | Hugging Face |
| HAVELSAN MAIN | HAVELSAN | Kurumsal dil modeli | Yalnızca kurumlar |
| BİLGE | TÜBİTAK BİLGEM | Türkçe temel model | Henüz genel kullanıma açık değil |
| T3 AI | T3 Vakfı ve Baykar | Türkçe dil modeli | Beta askıda |
Türk Yapay Zeka Modelleri Tek Tek
1Kumru (VNGRS)
Ekim 2025’te tanıtılan Kumru, hazır bir yabancı modelin ağırlıkları yerine Türkçe metinlerle sıfırdan eğitildi. 7,4 milyar parametreli sürümü kumru.ai’de ücretsiz denenebiliyor, 2 milyar parametreli Kumru-2B ise Apache 2.0 lisansıyla açık kaynak. Türkçeye özel kelime parçalayıcısı sayesinde Türkçe metni rakiplerinden daha verimli işliyor; matematikte ve güncel bilgide ise zayıf. Ayrıntılar Kumru yapay zeka rehberimizde.
2EVREN (Savunma Sanayii Başkanlığı)
EVREN bir sohbet botundan çok, yapay zeka geliştirmek isteyenler için bir altyapı. e-Devlet ile giriş yapılıyor ve GLM, DeepSeek, Qwen ve Gemma gibi açık ağırlıklı modelleri Türkiye’deki sunucularda çalıştırıyor. Her yeni hesaba 1.000 kredi tanımlanıyor; dil modeli kullanımı 1 Kasım 2026’ya kadar kredi harcamadan yapılabiliyor. Giriş adımları EVREN rehberimizde.
3Cosmos (Yıldız Teknik Üniversitesi)
Prof. Dr. Mehmet Fatih Amasyalı’nın yürüttüğü COSMOS grubu, Llama ve Gemma modellerini Türkçe verilerle yeniden eğiterek bir dizi açık model yayımladı. Gemma 2 tabanlı Cosmos T1, Türkçe matematik testinde kendisinden çok daha büyük modelleri geride bırakarak dikkat çekti. Modeller Hugging Face’te ücretsiz. Ayrıntılar Cosmos T1 yazımızda.
4Trendyol LLM
Trendyol, Qwen3 tabanlı 8 milyar parametreli Trendyol-LLM-8B-T1 ile Gemma 3 tabanlı, görsel de anlayabilen 12 milyar parametreli Asure-12B modellerini açık olarak yayımladı. Sıfırdan eğitilmiş değiller; Türkçe ve e-ticaret verileriyle uyarlanmış modeller. Web sohbet arayüzü yok, yalnızca indirip kullanılabiliyor.
5Turkcell LLM ve HAVELSAN MAIN
Turkcell, 7 milyar parametreli Turkcell-LLM-7b-v1 modelini açık kaynak olarak yayımlamıştı; şirket şu an TÜBİTAK BİLGEM ile çağrı merkezi asistanı üzerinde çalışıyor. HAVELSAN’ın MAIN modeli ise yalnızca kurumlara, kapalı ağlarda kurulum için sunuluyor.
6BİLGE (TÜBİTAK BİLGEM)
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda geliştirilen BİLGE, 13 Haziran 2026’daki Türkiye Yapay Zeka Zirvesi’nde tanıtıldı. Henüz genel kullanıma açık değil; kurumlar pilot proje için başvurabiliyor. TÜBİTAK, BİLGE adını kullanan uygulamaların resmi olmadığını vurguluyor, bu yüzden uygulama mağazalarındaki “BİLGE” uygulamalarına dikkat edin.
7T3 AI (T3 Vakfı ve Baykar)
T3 Vakfı ve Baykar’ın Türkçe dil modeli, Temmuz 2025’te TEKNOFEST Sosyal üzerinden beta olarak açıldı ve 67 ilden yaklaşık 1.800 gönüllü teste katıldı. Beta ilk günün ardından durduruldu; vakıf güncellenmiş sürümle geri döneceğini açıkladı ama tarih vermedi.
Hangi Yerli Yapay Zekayı Bugün Kullanabilirim?
1Sohbet etmek istiyorsanız: Kumru
Tarayıcıdan kumru.ai’ye girip Türkçe soru sormanız yeterli. Bilgi doğruluğu ChatGPT seviyesinde değil, ama Türkçe metin özetleme ve düzeltmede iyi.
2Geliştirici ya da öğrenciyseniz: EVREN
e-Devlet ile giriş yapıp API anahtarı alarak Türkiye’de çalışan açık modelleri kendi uygulamanıza bağlayabilirsiniz. 1 Kasım 2026’ya kadar ücretsiz dönemi değerlendirmek için iyi bir zaman.
3Bilgisayarınızda çalıştırmak istiyorsanız: Kumru-2B, Cosmos, Trendyol LLM
Bu modelleri Hugging Face’ten indirip Ollama ya da LM Studio ile internetsiz çalıştırabilirsiniz; verileriniz bilgisayarınızdan çıkmaz. Adımlar Ollama ve LM Studio rehberimizde.
Günlük kullanımda yetenek açısından yerli modeller henüz ChatGPT, Claude ve Gemini’nin gerisinde. Ücretsiz ve güçlü bir asistan arıyorsanız ücretsiz yapay zeka uygulamaları listemize bakın.
Türkiye Neden Kendi Yapay Zekasını İstiyor?
İlk neden veri güvenliği. Bankalar, hastaneler ve kamu kurumları, kişisel verileri yurt dışındaki sunuculara gönderemediği için ChatGPT gibi servisleri kullanamıyor; kendi sunucularında çalışabilen modellere ihtiyaç duyuyor. İkincisi dil: Çok dilli yabancı modeller Türkçeyi daha fazla parçaya bölerek işlediği için aynı iş daha pahalı ve yavaş oluyor. Üçüncüsü stratejik bağımsızlık: Savunma ve kritik altyapıda yabancı bir şirketin kararlarına bağımlı kalmamak.
Bu hedefler, 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nda da yer alıyor. Plan, yapay zeka okuryazarlığı eğitimlerinden araştırma ve girişim fonlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Alanda kariyer düşünenler için yapay zeka mühendisliği bölümleri yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’nin yerli yapay zekası hangisi?
Tek bir yerli yapay zeka yok. Herkese açık olanlar arasında VNGRS’in Kumru’su ve Savunma Sanayii Başkanlığı’nın EVREN platformu öne çıkıyor. Yıldız Teknik Üniversitesi’nin Cosmos modelleri, Trendyol ve Turkcell’in açık modelleri de var. TÜBİTAK’ın BİLGE’si ve T3 Vakfı’nın T3 AI’si henüz genel kullanıma açık değil.
Yerli yapay zeka ücretsiz mi?
Kumru’nun web demosu ve açık modeller ücretsiz. EVREN’de dil modeli kullanımı 1 Kasım 2026’ya kadar kredi harcamadan yapılabiliyor; sonrası için fiyat açıklanmadı.
Yerli yapay zeka ChatGPT kadar iyi mi?
Genel bilgi, akıl yürütme ve kodlamada henüz değil; yerli modellerin çoğu ChatGPT’den çok daha küçük. Güçlü oldukları alan Türkçe metin işleme ve verinin Türkiye’de kalması gereken kurumsal kullanım.
T3 AI ne zaman açılacak?
T3 Vakfı, Temmuz 2025’te durdurulan betanın güncellenmiş sürümle geri döneceğini açıkladı ama bir tarih vermedi.
BİLGE uygulaması resmi mi?
Hayır. TÜBİTAK, BİLGE adıyla yayımlanan uygulamaların resmi olmadığını açıkladı. BİLGE’ye erişim yalnızca TÜBİTAK ve bakanlık kanallarından duyurulacak.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni promptları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
