Kumru, İstanbul merkezli teknoloji şirketi VNGRS‘in Ekim 2025’te tanıttığı, Türkçe için sıfırdan eğitilmiş yerli bir büyük dil modeli. 7,4 milyar parametreli ana sürümü kumru.ai adresindeki demo üzerinden ücretsiz denenebiliyor; 2 milyar parametreli küçük sürümü Kumru-2B ise açık kaynak olarak yayımlandı ve kendi bilgisayarınızda çalıştırılabiliyor. Kumru, ChatGPT’ye rakip bir tüketici uygulaması olarak değil, verisini yurt dışına gönderemeyen bankalar ve kurumlar için kendi sunucularında çalışacak bir Türkçe model olarak tasarlandı.
İçindekiler
Kumru Yapay Zeka Nedir?
Türkiye’de daha önce duyurulan yerli dil modellerinin çoğu, Meta’nın Llama’sı ya da Google’ın Gemma’sı gibi hazır bir yabancı modelin Türkçe verilerle yeniden eğitilmesiyle oluşturulmuştu. Kumru’yu farklı kılan, hazır bir modelin ağırlıklarından başlamak yerine Türkçe metinlerle sıfırdan eğitilmesi. Mimari olarak Llama-3 yapısını kullanıyor, ama öğrendiği her şeyi baştan ve ağırlıklı olarak Türkçe veriden öğrendi.
Model 12 Ekim 2025’te tanıtıldığı gün sosyal medyada gündem oldu. Kullanıcılar bir yandan yerli bir modelin varlığını sahiplenirken bir yandan da matematik sorularındaki hatalarını ve uydurduğu bilgileri paylaştı. VNGRS bu eleştirilere, modelin henüz insan geri bildirimiyle pekiştirmeli öğrenme (RLHF) aşamasından geçmediğini ve hedefinin son kullanıcı değil kurumlar olduğunu söyleyerek yanıt verdi.
Kumru’nun Teknik Özellikleri
| Özellik | Kumru (7,4B) | Kumru-2B |
|---|---|---|
| Geliştirici | VNGRS | VNGRS |
| Parametre sayısı | 7,4 milyar | 2 milyar |
| Eğitim | Türkçe ağırlıklı veriyle sıfırdan | Türkçe ağırlıklı veriyle sıfırdan |
| Eğitim verisi | Yaklaşık 500 GB temizlenmiş metin, 300 milyar token | Aynı veri, 1 milyon örnekle ince ayar |
| Bağlam uzunluğu | 8.192 token | 8.192 token |
| Erişim | kumru.ai demo | Hugging Face, Apache 2.0 lisansı |
| Donanım | 16 GB ekran kartında çalışabiliyor | Daha küçük ekran kartları ve dizüstü bilgisayarlar |
Kumru’nun en önemli teknik farkı Türkçeye özel kelime parçalayıcısı (tokenizer). Model Türkçe metni, çok dilli yabancı modellere göre daha az parçaya bölüyor. VNGRS’e göre diğer açık modeller aynı Türkçe metin için yüzde 38 ile yüzde 98 arasında daha fazla token harcıyor. Bu, Kumru’nun aynı donanımda daha hızlı çalışması ve daha uzun Türkçe metni aynı anda işleyebilmesi demek.
Eğitim verisinin büyük kısmı Türkçe web sayfaları, Vikipedi ve haber metinlerinden oluşuyor; yaklaşık yüzde 5’i İngilizce metin ve kod. Veriler Mart 2024’e kadar uzandığı için Kumru bu tarihten sonraki olaylardan haberdar değil.
Kumru Nasıl Kullanılır?
1Tarayıcıdan: kumru.ai
En kolay yol kumru.ai adresine gidip sohbet kutusuna Türkçe sorunuzu yazmak. Demo ücretsiz; ChatGPT gibi bir sohbet arayüzüyle çalışıyor. Demo bir tanıtım ortamı olduğu için hassas kişisel ya da iş bilgisi paylaşmayın.
2Kendi bilgisayarınızda: Kumru-2B
Açık kaynak Kumru-2B modelini Hugging Face’ten indirip Ollama ya da LM Studio ile internete bağlanmadan çalıştırabilirsiniz. Böylece yazdıklarınız bilgisayarınızdan çıkmıyor. Kurulum adımları için Ollama ve LM Studio rehberimize bakın.
3Kurumlar için
VNGRS, Kumru’yu bankalar, finans kurumları ve kamu gibi verisini dışarıya çıkaramayan kurumların kendi sunucularında (on-premise) çalıştırabileceği şekilde sunuyor. Kurumsal kullanım için doğrudan şirketle iletişime geçmek gerekiyor.
Kumru Neyi İyi Yapıyor, Nerede Zorlanıyor?
VNGRS, Türkçe dil modellerini ölçen Cetvel testinde Kumru’nun kendisinden çok daha büyük modelleri (Llama-3.3-70B, Gemma-3-27B, Qwen-2-72B gibi) genel puanda geride bıraktığını açıkladı. Özellikle dilbilgisi hatası düzeltme ve metin özetlemede güçlü.
| İyi olduğu işler | Zorlandığı işler |
|---|---|
| Türkçe metin özetleme | Matematik ve hesaplama |
| Dilbilgisi ve yazım hatası düzeltme | Bir kelimedeki harfleri saymak gibi ayrıntılı görevler |
| Akıcı, doğal Türkçe cevaplar | Bilmediği konuda uydurma bilgi verebiliyor |
| Kurum içi belge ve metin işleme | Mart 2024 sonrası güncel olaylar |
Kumru, genel amaçlı bir bilgi kaynağı olarak değil, Türkçe metin üzerinde çalışan bir araç olarak kullanıldığında daha başarılı. Verdiği bilgileri, özellikle sayı ve tarihleri mutlaka kontrol edin.
Kumru mu ChatGPT mi?
| Kumru | ChatGPT | |
|---|---|---|
| Geliştirici | VNGRS (Türkiye) | OpenAI (ABD) |
| Model boyutu | 7,4 milyar ve 2 milyar parametre | Çok daha büyük, açıklanmıyor |
| Genel bilgi ve akıl yürütme | Sınırlı | Çok güçlü |
| Türkçe verimlilik | Türkçeye özel tokenizer | Çok dilli |
| Veri nerede işleniyor? | Kendi sunucunuzda çalıştırılabiliyor | OpenAI sunucularında |
| Güncel bilgi | Mart 2024’e kadar | Web araması ile güncel |
Günlük kullanımda soru sormak, araştırma yapmak ya da kod yazdırmak için ChatGPT, Claude ve Gemini çok daha yetenekli. Kumru’nun avantajı ise küçük olması: Bir bankanın kendi veri merkezinde, müşteri verisini hiçbir yere göndermeden Türkçe metinleri işleyebilmesi.
Yerli Bir Dil Modeli Neden Önemli?
Bankacılık, sağlık ve kamu gibi alanlarda kişisel verilerin yurt dışındaki sunuculara gönderilmesi KVKK ve sektör düzenlemeleri nedeniyle çoğu zaman mümkün değil. Bu kurumlar ChatGPT gibi servisleri kullanamadığı için, kendi sunucularında çalışabilen ve Türkçeyi iyi anlayan modellere ihtiyaç duyuyor. Kumru bu boşluğu hedefliyor.
Kumru tek yerli model değil. Yıldız Teknik Üniversitesi’nin Cosmos modelleri, Trendyol’un açık modelleri, TÜBİTAK BİLGEM’in BİLGE’si ve Savunma Sanayii Başkanlığı’nın EVREN platformu da bu alanda. Ayrıntılar için Cosmos T1 ve EVREN yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kumru yapay zeka ücretsiz mi?
Evet. kumru.ai adresindeki demo ücretsiz kullanılabiliyor. Açık kaynak Kumru-2B modeli de Apache 2.0 lisansıyla ücretsiz indirilip ticari projelerde bile kullanılabiliyor.
Kumru’yu kim yaptı?
Kumru’yu İstanbul merkezli yazılım ve yapay zeka şirketi VNGRS geliştirdi. Model Ekim 2025’te tanıtıldı.
Kumru tamamen yerli mi?
Eğitim verisi ve model ağırlıkları sıfırdan, Türkiye’de oluşturuldu; hazır bir yabancı modelin ağırlıkları kullanılmadı. Mimari olarak ise Meta’nın açık Llama-3 yapısını temel alıyor ve eğitim yabancı üreticilerin ekran kartlarıyla yapıldı.
Kumru neden yanlış cevap veriyor?
Model görece küçük ve tanıtıldığında insan geri bildirimiyle eğitim (RLHF) aşamasından geçmemişti. Bu yüzden özellikle matematikte ve bilmediği konularda hata yapabiliyor ya da bilgi uydurabiliyor.
Kumru telefonda kullanılabilir mi?
Ayrı bir mobil uygulaması yok, ama kumru.ai adresini telefon tarayıcısından açarak demoyu kullanabilirsiniz.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni promptları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
