Google, 200 Avrupalı Araştırmacıya Gelişmiş Yapay Zekâ Modellerini Açıyor

Google DeepMind ve Google Cloud, Avrupa’daki en fazla 200 bilim insanına gelişmiş bilimsel yapay zekâ modellerine erişim ve toplam 3 milyon dolarlık hesaplama kredisi vereceğini 14 Ekim’de duyurdu. Program, Avrupa Komisyonu’nun yapay zekâ ile bilim girişimi RAISE üzerinden yürütülecek. Araştırmacılar AlphaFold 3, AlphaGenome ve WeatherNext gibi araçlarla çalışabilecek.

İçindekiler

• Ne değişti?
• Hangi modellere erişim verilecek?
• RAISE programı nedir?
• Henüz bilinmeyenler
• Sıkça Sorulan Sorular

Ne Değişti?

Bu modellerin bir kısmı akademik kullanım için zaten açıktı. AlphaFold 3’ün kodu ve model ağırlıkları, ticari olmayan çalışmalar için Kasım 2024’ten beri indirilebiliyor. Asıl fark hesaplama gücünde. Büyük bir protein kompleksi ya da genom ölçekli analiz için gereken GPU ve TPU saati, birçok Avrupa üniversitesinin bütçesini aşıyor. Google, programın Avrupalı araştırmacıların yaşadığı bu hesaplama açığını kapatmaya yardım edeceğini söylüyor.

Duyuruyu yazan Google Cloud başkan yardımcısı Maureen Costello, araçların ekiplerin aşırı hava olaylarını tahmin etmek ve molekül yapılarını haritalamak gibi zor problemleri daha hızlı çözmesine yardım edeceğini belirtti.

Hangi Modellere Erişim Verilecek?

1AlphaFold 3

Proteinlerin ve diğer biyomoleküllerin yapısını, DNA, RNA ve küçük moleküllerle etkileşimlerini tahmin ediyor. İlaç keşfi ve hastalık araştırmalarında en çok kullanılan araçlardan biri. AlphaFold ekibi bu çalışmayla 2024 Nobel Kimya Ödülü’nü almıştı.

2AlphaGenome

DNA dizilerindeki değişikliklerin gen düzenlemesini ve hastalıkları nasıl etkilediğini analiz ediyor. Genetik hastalık ve kanser araştırmaları için tasarlandı.

3WeatherNext

DeepMind’ın yapay zekâ tabanlı hava tahmini model ailesi. Kasırga yolları ve aşırı hava olayları gibi senaryoları klasik yöntemlerden daha hızlı modelleyebiliyor.

4AlphaEvolve

Algoritma tasarlayan ve mevcut algoritmaları iyileştiren bir yapay zekâ ajanı. Matematik ve bilgisayar bilimi problemlerinde yeni çözümler arıyor.

5AlphaEarth Foundations

Uydu verileriyle Dünya yüzeyindeki değişimleri haritalayan bir yer gözlem modeli. Tarım, ormancılık ve iklim çalışmalarında kullanılıyor.

RAISE Programı Nedir?

RAISE (Resource for AI Science in Europe), Avrupa Komisyonu’nun Kasım 2025’te kurduğu sanal bir araştırma enstitüsü. Amacı hesaplama gücü, veri, yapay zekâ yeteneği ve fonu bir araya getirerek Avrupalı bilim insanlarının yapay zekâyı araştırmalarında kullanmasını kolaylaştırmak. Pilot aşaması Horizon Europe’dan yaklaşık 107 milyon euroyla finanse ediliyor. AB ayrıca yapay zekâ gigafabrikaları ve EuroHPC süper bilgisayarlarına erişim için 600 milyon euro ayırdı.

Google’ın teklifi, AB’nin kendi altyapısı tamamlanana kadar araştırmacılara ek bir kaynak sağlıyor. Öte yandan Avrupa’nın teknoloji egemenliği tartışmaları sürerken bir ABD şirketinin bu alanda rol alması, programın tartışılacak yönlerinden biri olacak.

Henüz Bilinmeyenler

Duyuruda birçok ayrıntı açık kalmadı:

• Başvuru tarihi ve son başvuru günü
• Hangi ülkelerin “Avrupa” kapsamında sayılacağı (AB, Birleşik Krallık, İsviçre, Türkiye gibi ortak ülkeler)
• Sadece akademisyenlerin mi yoksa sanayi araştırmacılarının da mı başvurabileceği
• 3 milyon dolarlık kredinin kişi ya da proje başına nasıl dağıtılacağı
• Verilerin nerede tutulacağı ve yayın kuralları

Kredi eşit dağıtılırsa araştırmacı başına yaklaşık 15 bin dolar düşüyor. Bu hesap Google’ın açıkladığı bir rakam değil, sadece toplamın 200’e bölünmesi.

Duyuru, DeepMind’ın temmuz ayında AlphaFold ekibini dağıtıp üyelerin çoğunu başka projelere kaydırmasından üç ay sonra geldi. AlphaFold’un geliştirilmesine liderlik eden Nobel ödüllü John Jumper da haziranda şirketten ayrılacağını açıklamıştı.

Google’ın son dönemdeki diğer yapay zekâ adımlarını merak ediyorsan EmbeddingGemma 2 ve Gemini 4 Argon haberlerimize göz atabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Google’ın Avrupalı araştırmacı programı ne zaman duyuruldu?

Google DeepMind ve Google Cloud programı 14 Ekim 2026’da duyurdu.

Kaç araştırmacı yararlanabilecek?

Programa en fazla 200 Avrupalı bilim insanı katılabilecek. Toplam 3 milyon dolarlık hesaplama kredisi bu grup arasında paylaştırılacak.

Hangi yapay zekâ modelleri programa dahil?

AlphaFold 3, AlphaGenome, WeatherNext, AlphaEvolve ve AlphaEarth Foundations olmak üzere beş bilimsel model sunuluyor.

Türkiye’deki araştırmacılar başvurabilir mi?

Google ve Avrupa Komisyonu henüz ayrıntılı uygunluk şartlarını yayımlamadı. Programın AB’nin RAISE girişimi üzerinden yürütülmesi, öncelikle AB ve Horizon Europe ortağı ülkelerin hedeflendiğini düşündürüyor. Kesin bilgi için resmi başvuru sayfasını beklemek gerekiyor.

Başvuru nasıl yapılacak?

Duyuru sırasında bir başvuru sayfası yayımlanmadı. Başvuru ve seçim süreci RAISE kanalıyla açıklanacak.

Daha fazla güncel gelişme: Günün tüm yapay zeka haberleri için Yapay Zeka Haberleri sayfamızı takip et.