Hollanda hükümeti, merkezi devlette 2035’e kadar yaklaşık 25 bin tam zamanlı pozisyonu kaldırmayı planlıyor. Plan 26 Ekim 2026’da Etkin Hükümetten Sorumlu Devlet Sekreteri Eric van der Burg tarafından açıklandı (NL Times). Bu, toplam 160 bin kişilik kamu kadrosunun yaklaşık yüzde 16’sı demek. Hükümet işleri daha az insanla yürütmek için dijital hizmetlere, sohbet botlarına ve yapay zekaya yaslanacak; yapay zeka planının ayrıntıları ise önümüzdeki yılın başında gelecek.
İçindekiler
Plan Ne Diyor?
Kesintiler bütün bakanlıklarda eşit olmayacak. Bazı birimlerde pozisyonların yaklaşık yüzde 20’si, bazılarında yüzde 60’a kadarı kalkacak. Hükümet işe alımları dondurmuyor; bunun yerine her ayrılan kişinin yerine birinin alınıp alınmayacağı tek tek değerlendirilecek. Yani kadro büyük ölçüde emeklilik ve istifalarla, boşalan yerler doldurulmadan küçülecek.
Bloomberg’in haberine göre tasarruf hedefi 2027’de yıllık 900 milyon euro ile başlıyor, 2035’ten itibaren yıllık 3,5 milyar euroya çıkıyor. Van der Burg, “Yaptığımız şeyi yapmaya devam edemeyiz” diyerek “gerçekten çalışan bir merkezi hükümet için zor seçimler” yapılacağını söyledi.
Plan sadece personelle sınırlı değil. Dışarıdan çalıştırılan bağımsız danışmanlara bağımlılık azaltılacak, ofislerde iki memura bir masa düşecek şekilde alan küçülecek; boşalan binalar konut, ofis ya da otele dönüştürülebilecek. Hükümete bağlı 176 danışma kurulundan bazıları da kapatılacak.
Yapay Zekanın Bu Plandaki Yeri
Haberlerin çoğu planı “yapay zeka yüzünden 25 bin kişi işsiz kalıyor” diye sundu, ama tablo biraz farklı. Hükümet açıklamasında yapay zeka, kesintileri mümkün kılacak araçlardan biri olarak geçiyor: daha fazla çevrim içi hizmet, vatandaş sorularına cevap veren sohbet botları ve daha verimli iç işler. Kabinenin yapay zekayı nasıl kullanacağına dair somut plan ise 2027 başında açıklanacak.
Bu planın arka planı Ekim ortasına uzanıyor. DutchNews‘un Telegraaf’a dayandırdığı habere göre hükümet içindeki hesaplarda yapay zekanın 2028 ve 2029’da yıllık 200’er milyon euro ek tasarruf getirebileceği, 2035’ten itibaren bu rakamın yılda 1 milyar euroya çıkabileceği konuşuluyordu. Kamu yönetimi üzerine çalışan bir danışma komitesi ise dijitalleşme ve yapay zekanın ancak kurallar ve denetim yükü de azaltılırsa işe yarayacağı uyarısını yapmıştı.
Hollanda Neden Küçülmeye Gidiyor?
Hollanda’da merkezi hükümette çalışan memur sayısı 2025 sonunda 160 bine ulaşarak rekor kırdı; bu, 2018’e göre yüzde 41 artış demek. Önceki hükümetler de kadroyu küçültme sözü vermişti ama sayı artmaya devam etti. 2018’den bu yana uygulama tarafında çalışanlar yüzde 28, politika üretenler yüzde 56 arttı. Ülkenin bütçe açığı yüzde 1,8 ile AB’nin en düşüklerinden biri, ancak mali disipliniyle bilinen Hollanda için bu bile tartışma konusu.
Yapay zekanın beyaz yakalı işlere etkisi son haftalarda sık gündeme geliyor. Birkaç gün önce Microsoft’un 60 bin çalışanına gönüllü ayrılma teklif ettiğini yazmıştık. Avrupa’da hükümetlerin yapay zekaya yaklaşımı ise farklılaşıyor: İsveç hükümeti personel bilgisayarlarında ChatGPT ve Claude’u engelledi.
Henüz Bilinmeyenler
- Hangi bakanlıkta kaç pozisyonun kalkacağı açıklanmadı; yalnızca yüzde 20 ile yüzde 60 arasında değişeceği söylendi.
- Kapatılacak danışma kurulları belli değil; bu, bakanlıkların ve kurulların kendi önerilerine bağlı.
- Yapay zekanın hangi işlerde, hangi araçlarla kullanılacağı 2027 başındaki plana kaldı.
- Sendikaların tepkisi henüz kamuoyuna yansımadı.
Kapak fotoğrafı: Lahey’de Binnenhof ve arkasında bakanlık binaları. Fotoğraf: Zairon / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Sıkça Sorulan Sorular
Hollanda kaç kamu çalışanını işten çıkaracak?
Hükümet 2035’e kadar yaklaşık 25 bin tam zamanlı pozisyonu kaldırmayı planlıyor. Toplu işten çıkarma yerine ayrılanların yerine kimse alınmaması yöntemi ağırlıkla kullanılacak.
Hollanda’daki kesintiler yapay zeka yüzünden mi?
Tek sebep yapay zeka değil. Hükümet kadronun 2018’den bu yana yüzde 41 büyümesini düşürmek ve tasarruf etmek istiyor; yapay zeka, dijital hizmetler ve sohbet botları bunu mümkün kılacak araçlar arasında.
Hollanda bu planla ne kadar tasarruf edecek?
Hedef 2027’de yıllık 900 milyon euro, 2035’ten itibaren yıllık 3,5 milyar euro.
Hollanda’nın yapay zeka planı ne zaman açıklanacak?
Kabine, yapay zekayı kamu işlerinde nasıl kullanacağına dair planı 2027 başında sunacak.
Kaynaklar
- Dutch government plans to cut 25,000 civil service jobs (NL Times, 26 Ekim 2026)
- Dutch govt plans to cut 25,000 jobs in AI-led overhaul (Bloomberg, ThePrint üzerinden, 26 Ekim 2026)
- Dutch cabinet wants AI to help slash civil service: Telegraaf (DutchNews, 15 Ekim 2026)
Daha fazla güncel gelişme için Yapay Zeka Haberleri sayfamıza göz at.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni araçları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
