Anthropic Matematikçisi Levent Alpöge, Claude ile Riemann Hipotezini İspatladığını Söyledi

Riemann zeta fonksiyonuna ilişkin matematik notları ve dizüstü bilgisayar

Anthropic’in teknik ekibinde çalışan matematikçi Levent Alpöge, 20 Kasım 2026’da kendi sitesinde yaptığı paylaşımla Claude’un yardımıyla Riemann Hipotezini ispatladığını açıkladı. Hipotez 1859’dan beri çözülemiyor ve Clay Matematik Enstitüsü’nün 1 milyon dolarlık yedi Milenyum Problemi’nden biri. Business Insider‘a göre ispat henüz resmi olarak doğrulanmadı; tanınmış matematikçiler iddiayı ciddiye alıyor ama temkinli konuşuyor.

Alpöge tam olarak ne iddia ediyor?

Alpöge 2024’te Anthropic’e katıldı. IBM Think‘in aktardığına göre ispat yalnızca Riemann Hipotezini değil, daha genel hali olan Genelleştirilmiş Riemann Hipotezini de kapsıyor. Alpöge ispatı klasik bir makale olarak değil, bilgisayarın her adımı denetleyebildiği Lean adlı ispat dilinde yayımladı.

Business Insider‘ın haberine göre yazılı ispat 250 bin sayfayı aşıyor. Alpöge çözüme pazar günü ulaştığını, duyurmadan önce Anthropic CEO’su Dario Amodei ve başka matematikçilerle konuştuğunu söylüyor. Claude’un rolünü de kendisi şöyle anlatıyor: önce Claude’u basit bir modele benzeyen doğru duruma yönlendirdiğini, ardından “Claude’un kendisini hayrete düşürmeye başladığını” söylüyor.

Riemann Hipotezi iddiası rakamlarla bilgi kartı
Görsel: Dijipedya

Riemann Hipotezi neden bu kadar önemli?

Hipotez, Riemann zeta fonksiyonunun önemsiz olmayan tüm sıfırlarının gerçel kısmının 1/2 olduğunu söylüyor. Bu sıfırlar asal sayıların sayı doğrusu üzerinde nasıl dağıldığıyla doğrudan bağlantılı. Hipotezin doğru olduğunu varsayan binlerce matematik sonucu var; ispat bunların hepsini sağlam bir zemine oturtmuş olur.

Bernhard Riemann hipotezi 1859’da ortaya attı. Clay Matematik Enstitüsü 2000 yılında onu 1 milyon dolar ödüllü Milenyum Problemleri arasına aldı.

Matematikçiler ne diyor?

Tepkiler heyecanlı ama ihtiyatlı. IBM Think‘e konuşan 2022 Fields Madalyası sahibi James Maynard, “Bu tamamen doğrulanırsa matematikte açıkça tarihi bir dönüm noktası olur” dedi ve Lean denetiminin zaman alacağını ekledi. Cornell’den Steven Strogatz “Sağlam çıkarsa son derece büyük bir olay” derken ispatın henüz bağımsız olarak doğrulanmadığını, bilgisayar sistemlerinin de bazen hata yapabildiğini hatırlattı.

Caltech’ten Sergei Gukov iddiayı “çok büyük bir olay” olarak nitelendirdi. Terence Tao ise öneriyi sindirmenin zaman alacağını yazdı. Lorraine Üniversitesi’nden Youness Lamzouri, kontrolün aylar hatta yıllar sürebileceğini ve matematikçilerin yalnızca kodu değil, fikirleri de anlaması gerektiğini vurguladı.

Henüz belli olmayanlar

Anthropic şirket olarak resmi bir açıklama yapmadı; haberler Alpöge’nin kişisel paylaşımına dayanıyor. Lean kodunun eksiksiz derlenip derlenmediği, ispatın hangi kısmının Claude, hangi kısmının Alpöge tarafından geliştirildiği ve ispatın bir dergiye gönderilip gönderilmeyeceği henüz bilinmiyor. Clay Enstitüsü’nün ödül kuralları ispatın yayımlanmasını ve iki yıl boyunca topluluk tarafından kabul görmesini şart koşuyor. Duyuru, Anthropic’in Nasdaq’ta işlem görmeye başlamasının ertesi gününe denk geldi.

Sıkça Sorulan Sorular

Riemann Hipotezi çözüldü mü?

Levent Alpöge Claude ile ispatladığını söylüyor ancak ispat henüz bağımsız olarak doğrulanmadı. Matematikçiler kontrolün aylar sürebileceğini belirtiyor.

Levent Alpöge kimdir?

Alpöge, 2024’ten beri Anthropic’in teknik ekibinde çalışan bir matematikçi. Riemann Hipotezi iddiasını 20 Kasım 2026’da kendi sitesinde duyurdu.

İspat neden Lean ile yayımlandı?

Lean bir ispat asistanı. İspatın her adımı bilgisayar tarafından denetlenebiliyor. Yine de matematikçiler fikirlerin anlaşılması ve kodun eksiksiz kontrol edilmesi gerektiğini söylüyor.

1 milyon dolarlık ödül verilecek mi?

Henüz değil. Clay Enstitüsü’nün kurallarına göre ispatın yayımlanması ve matematik topluluğunda kabul görmesi gerekiyor.

Kaynaklar

  1. Anthropic mathematician says he used AI to solve the Riemann hypothesis (Business Insider, 20 Kasım 2026)
  2. Anthropic mathematician claims AI helped solve a 167-year-old math mystery (IBM Think, 20 Kasım 2026)

Daha fazla güncel gelişme için Yapay Zeka Haberleri sayfasına göz atabilirsiniz.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Yukarı Kaydır