Yurtdışından robot köpek, insansı robot ya da temizlik robotu almak isteyenlerin aklındaki soruların çoğu ürünle değil gümrükle ilgili. Hangi vergiler ödenecek, A.TR belgesi işe yarar mı, batarya sorun çıkarır mı, bireysel olarak ithalat yapılabilir mi? Bu yazıda en sık karşılaştığımız on soruyu sade bir dille yanıtlıyoruz.
Genel sipariş sürecini yurtdışından Türkiye’ye robot siparişi rehberimizde anlattık. Bu yazı o rehberin gümrük tarafını tamamlıyor. Burada verilen bilgiler genel niteliktedir; vergi oranları ve mevzuat değişebildiği için kesin hesaplamayı bir gümrük müşaviriyle yapmanızı öneririz.
İçindekiler
Vergi ve belgelerle ilgili sorular
1Robot ithalatında hangi vergiler ödenir?
Temel olarak üç kalem var: gümrük vergisi, ürünün menşesine göre uygulanabilecek ilave gümrük vergisi ve ithalatta alınan KDV. Genel KDV oranı yüzde 20. Gümrük vergisi ürünün GTİP koduna ve nereden geldiğine göre değişiyor. Bunlara ek olarak gümrük müşavirliği ücreti, ardiye ve yurt içi nakliye gibi hizmet bedelleri de toplam maliyete ekleniyor.
2A.TR belgesi robot alımında işe yarar mı?
A.TR, eşyanın Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği kapsamında serbest dolaşımda olduğunu gösteren bir statü belgesi. Menşe belgesi değil. Çin’de üretilmiş bir robot AB’de gümrük işlemleri tamamlanıp serbest dolaşıma girmişse, AB’den Türkiye’ye A.TR ile gönderilebiliyor ve sanayi ürünlerinde gümrük vergisi avantajı sağlayabiliyor. Ancak Türkiye’nin belirli menşelere uyguladığı ilave gümrük vergisi veya anti-damping vergisi varsa A.TR bunlardan muafiyet sağlamıyor. Bu nedenle satıcıdan hem A.TR hem de menşe bilgisini istemek gerekiyor.
3Robotun GTİP kodu nasıl belirlenir?
GTİP, ürünün gümrük tarifesindeki sınıflandırma kodu ve ödenecek vergileri belirliyor. Robotlar tek bir koda girmiyor: endüstriyel robotlar, robot kollar, temizlik robotları ve eğitim amaçlı robotlar farklı pozisyonlarda sınıflandırılabiliyor. Kesin kodu gümrük müşaviriniz ürün teknik belgelerine göre belirler. Yüksek değerli veya sık tekrarlanacak alımlarda Ticaret Bakanlığı’ndan bağlayıcı tarife bilgisi almak ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.
Alıcı ve teslim şekliyle ilgili sorular
4Bireysel olarak robot ithal edilebilir mi?
Evet, bireysel alıcılar da sipariş verebiliyor. Ancak posta ve hızlı kargo için tanınan basitleştirilmiş usul düşük tutarlı gönderiler için geçerli; bir insansı robot ya da robot köpek bu sınırların çok üzerinde olduğu için normal ithalat beyannamesi süreci işliyor. Bireysel alıcı ödediği ithalat KDV’sini geri alamıyor. Bu nedenle yüksek değerli robotlarda şirket üzerinden alım çoğu zaman daha mantıklı.
5Şirket üzerinden almanın avantajı nedir?
Şirket ithalatçı olarak hareket ettiğinde ödenen ithalat KDV’si ilgili koşullarda indirim konusu yapılabiliyor ve robot şirket varlığı olarak kayda alınabiliyor. Faturalandırma, garanti takibi ve teknik destek süreçleri de kurumsal alımda daha düzenli ilerliyor. Üniversite ve kamu kurumlarının alımlarında ise proforma fatura ve teknik şartname süreçleri belirleyici oluyor.
6DAP mı DDP mi seçilmeli?
İkisi de teslim şeklini tanımlayan Incoterms kuralları. DAP’ta satıcı ürünü Türkiye’deki adrese kadar getirir, gümrük vergileri ve işlemleri alıcıya aittir. DDP’de ise vergiler ve gümrük işlemleri de satıcı tarafından üstlenilir. DDP alıcı için daha az iş demek ama her satıcı Türkiye için DDP sunmuyor. Teklif alırken teslim şeklini ve hangi masrafların fiyata dahil olduğunu açıkça sorun.
Batarya, uygunluk ve bağlantıyla ilgili sorular
7Lityum batarya gümrükte sorun çıkarır mı?
Gümrükten çok kargoda sorun çıkarıyor. Lityum iyon bataryalar tehlikeli madde kurallarına tabi. Bataryanın UN38.3 test özeti ve güvenlik bilgi formu sevkiyat için isteniyor. 100 Wh üzerindeki bataryalar hava kargoda tehlikeli madde olarak taşınıyor; örneğin Unitree H1’in bataryası 864 Wh. Bu nedenle bazı robotlar kara veya deniz yoluyla gönderiliyor ve teslimat süresi uzuyor. Robot köpeklerde batarya konusunu gümrük, batarya ve teknik destek yazımızda ayrıca anlattık.
8CE işareti ve uygunluk belgeleri gerekli mi?
Türkiye, AB’nin ürün güvenliği mevzuatının önemli bir kısmını uyguluyor. Bu nedenle CE işareti ve üreticinin uygunluk beyanı gümrükte ve sonrasında sorulabilen belgeler arasında. Bazı ürün grupları ithalatta ürün güvenliği denetimine de tabi olabiliyor. Satıcıdan uygunluk beyanı, teknik özellik belgesi ve kullanım kılavuzunu sevkiyattan önce istemek süreci hızlandırır.
9Wi-Fi ve 4G özellikli robotlar için ek bir işlem var mı?
Kablosuz bağlantılı cihazlar telsiz ekipmanı kapsamında değerlendirilebiliyor ve uygunluk belgeleri sorulabiliyor. 4G modülü bulunan robotlarda, örneğin Unitree Go2 Pro gibi modellerde, Türkiye’de mobil şebekede sorunsuz çalışması için cihazın IMEI kaydı gerekebilir. Bu konuyu satın almadan önce gümrük müşaviriniz ve satıcıyla netleştirin.
10Robot gümrükte ne kadar bekler?
Belgeler eksiksizse işlemler genellikle birkaç iş gününde tamamlanıyor. Bekleme süresini uzatan başlıca nedenler eksik fatura veya teknik belge, yanlış GTİP beyanı, ürün güvenliği denetimi ve batarya belgelerinin eksik olması. Uzayan bekleme ardiye masrafı da doğurduğu için belgeleri ürün Türkiye’ye ulaşmadan müşavirinize iletmek en pratik yöntem.
Sipariş öncesi kısa kontrol listesi
Sipariş vermeden önce satıcıdan şunları isteyin: proforma fatura, teslim şekli, menşe bilgisi, varsa A.TR, CE uygunluk beyanı, batarya UN38.3 test özeti ve güvenlik bilgi formu, teknik özellik belgesi. Bu belgeleri bir gümrük müşavirine göstererek GTİP ve toplam vergi tahmini alın. Böylece robot Türkiye’ye geldiğinde sürprizle karşılaşmazsınız.
Robots Europa teklif sürecinde Türkiye sevkiyatı için gerekli belgeleri ürün ve sevkiyata göre netleştiriyor. Hangi modeli alacağınıza henüz karar vermediyseniz insansı robot satın alma rehberimize ve robot köpek satın alma rehberimize göz atabilirsiniz.
Yönlendirme notu: Robots Europa üzerinden bilgi veya teklif isterken Dijipedya adını ve 08AF5658 yönlendirme kodunu belirtmeniz, talebinizin doğru takip edilmesine yardımcı olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Gümrük müşaviri kullanmak zorunlu mu?
Yasal olarak ithalatçı kendi beyannamesini verebilir ama pratikte ticari ithalatların büyük kısmı gümrük müşaviri aracılığıyla yapılıyor. Robot gibi teknik ürünlerde müşavir desteği hatalı beyan riskini azaltır.
Robotun toplam maliyetini nasıl hesaplarım?
Ürün fiyatına navlun ve sigortayı ekleyin, bunun üzerine gümrük vergisi, varsa ilave gümrük vergisi ve KDV hesaplanır. Müşavirlik, ardiye ve yurt içi nakliye ayrıca eklenir.
Yedek batarya ayrıca gönderilebilir mi?
Gönderilebilir ama cihazdan ayrı gönderilen lityum bataryalar daha sıkı kurallara tabi. Yedek bataryaları robotla aynı sevkiyatta planlamak genellikle daha kolay.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni promptları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
Dijipedya’da İlgili İçerikler
