ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin 19 Kasım 2026’da yayımladığı lisans verilerine göre ABD Ticaret Bakanlığı, Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında Çinli şirketlere yaklaşık 879 bin yapay zekâ çipi için ihracat izni verdi. Reuters’ın haberine göre izinler Nvidia’nın H200 ve AMD’nin MI325X çiplerini kapsıyor. Aynı gün Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta da Nvidia’ya soruşturma celbi gönderdi.
İçindekiler
Kongre verileri ne gösteriyor?
Komite başkanı Brian Mast, verileri İhracat Kontrol Reform Yasası’nın kendisine tanıdığı yetkiyle kamuoyuna açtı. Şirketler bu altı aylık dönemde toplam 3,4 milyon çip için başvurmuştu; bunun yaklaşık dörtte biri onaylandı.
Şirket bazında en büyük izinler şöyle:
- Tencent: 150.000
- Alibaba: 75.000
- Baidu: 43.000
- BYD: 4.000
Bu dört şirketin tamamı Pentagon’un Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddia edilen şirketler listesinde yer alıyor. Onaylanan izinlerin ne kadarının gerçek sevkiyata dönüştüğü ise bilinmiyor. Verilerin açıklanmasının ardından Reuters‘a göre Nvidia hisseleri yüzde 3,3, AMD hisseleri yüzde 7,7 değer kaybetti.

Nvidia ne cevap verdi?
Nvidia, izinlerin “sıkı koşullara ve sınırlı hacimlere tabi” olduğunu ve şirketin “o tarihten bu yana Çin’e H200 göndermeyi durdurduğunu” açıkladı. Şirketin geçici CEO’su Colette Kress’in bu kararı nasıl duyurduğunu H200 haberimizde anlatmıştık. AMD ise yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Kaliforniya Başsavcısı neyi soruşturuyor?
AP’nin haberine göre Kaliforniya Adalet Bakanlığı, Nvidia’nın gelişmiş çiplerinin ya da gizli bilgilerinin Çin’e ulaşıp ulaşmadığını ve şirketin yatırımcıları ve kamuoyunu yanıltıp yanıltmadığını araştırıyor. Bonta, “Nvidia’nın ve eski CEO’sunun davranışları parlak kırmızı bayraklar kaldırıyor” dedi ve ekledi: “Şirketler yatırımcılarını yanıltamaz.”
Soruşturma, Jensen Huang’ın Kasım başında istifa etmesine yol açan süreçle bağlantılı. AP’ye göre Huang, Kongre komitelerine 1 Aralık’ta, Nvidia’nın baş hukuk müşaviri Tim Teter ise 2 Aralık’ta kayıt altına alınan görüşmelerde ifade verecek. Huang’ın bu görüşmeleri gönüllü olarak kabul ettiği belirtiliyor.
Soru işaretleri
İzin verilen çiplerin kaçının Çin’e gerçekten ulaştığı, AMD’nin MI325X sevkiyatlarına devam edip etmediği ve Kaliforniya soruşturmasının bir davaya dönüşüp dönüşmeyeceği henüz belli değil. Celp bir suçlama anlamına gelmiyor; soruşturmanın bilgi toplama aşamasında olduğunu gösteriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD Çin’e kaç yapay zekâ çipi için izin verdi?
Kongre verilerine göre Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında yaklaşık 879 bin Nvidia H200 ve AMD MI325X çipi için izin verildi. Şirketler toplam 3,4 milyon çip için başvurmuştu.
En çok izni hangi şirket aldı?
Tencent 150 bin çiple ilk sırada. Onu 75 bin ile Alibaba, 43 bin ile Baidu ve 4 bin ile BYD izliyor.
Nvidia’ya neden celp gönderildi?
Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, Nvidia çiplerinin ya da gizli bilgilerinin Çin’e ulaşıp ulaşmadığını ve şirketin yatırımcıları yanıltıp yanıltmadığını soruşturuyor.
Jensen Huang ifade verecek mi?
Evet. AP’ye göre Huang 1 Aralık’ta, baş hukuk müşaviri Tim Teter ise 2 Aralık’ta Kongre komitelerinde kayıt altına alınan görüşmelere katılacak.
Kaynaklar
- US signed off on sales of nearly 900,000 AI chips to China in six months (Al Jazeera / Reuters, 19 Kasım 2026)
- California attorney general subpoenas Nvidia over chips, former CEO’s affair (AP, 19 Kasım 2026)
Daha fazla güncel gelişme için Yapay Zeka Haberleri sayfasına göz atabilirsiniz.




