Bursa’dan Kocaeli’ye, Gaziantep’ten Manisa’ya organize sanayi bölgelerindeki KOBİ’ler aynı sıkışmayı yaşıyor: artan işçilik maliyeti, doldurulması zor vardiyalar ve giderek küçülen, çeşitlenen sipariş partileri. İş birlikçi robotlar, yani cobotlar, tam olarak bu durum için tasarlandı. Klasik endüstriyel robotlardan daha hafif, programlaması daha kolay ve insanın yanında çalışmaya daha uygunlar; ilk istasyon çoğu zaman aylar değil haftalar içinde devreye alınabiliyor.
Bu yazıda cobot seçerken nelere bakılacağını anlatıyor, Fairino ve SIASUN cobot ailelerini, eğitim için kullanılan AgileX ve Elephant Robotics kollarıyla birlikte karşılaştırıyoruz. Diğer iş robotları için işletmeler için robot rehberimize bakabilirsiniz.
İçindekiler
Cobot ile endüstriyel robot arasındaki fark
Klasik endüstriyel robotlar hızlı ve güçlü ama genellikle çitle çevrili hücrelerde çalışıyor. Cobotlar ise insanla aynı alanı paylaşmak için tasarlandı: kuvvet ve hızı sınırlıyor, çarpışmayı algılıyor ve öğretme sırasında elle yönlendirilebiliyor. Bu da onları küçük partiler, sık model değişimi ve insanla robotun aynı istasyonda çalıştığı işler için pratik yapıyor.
Bedeli hız ve taşıma kapasitesi. Çok yüksek tempo veya ağır yük gerekiyorsa klasik endüstriyel robot ya da özel makine hâlâ daha doğru seçim olabilir.
Nasıl seçilir: yük, erişim ve hassasiyet
1Taşıma kapasitesi
En ağır parçayı, tutucuyu veya takımı ve ara bağlantıyı toplayın. Kol uzandıkça kapasite düştüğü için pay bırakın.
2Erişim mesafesi
Robot tabanından ulaşması gereken en uzak noktaya kadar ölçün. Paletleme uzun erişim ister, masa üstü montaj istemez.
3Tekrarlanabilirlik
Montaj, yapıştırma ve kalite kontrol genellikle ±0,02 ile ±0,05 milimetre arası hassasiyet ister. Paletleme ve makine besleme daha toleranslıdır.
4Ortam ve entegrasyon
Toz ve soğutma sıvısı için IP sınıfını, takım flanş standardını, giriş çıkışları ve PLC ile haberleşme seçeneklerini kontrol edin.
Cobot karşılaştırma tablosu
| Model | Yük | Erişim | Tekrarlanabilirlik | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Fairino FR3 | 3 kg | 622 mm | ±0,02 mm | Elektronik montaj, yapıştırma, kontrol |
| Fairino FR5 | 5 kg (en fazla 7) | 922 mm | ±0,02 mm | Hafif montaj, makine besleme; IP54, isteğe bağlı IP65 |
| SIASUN GCR5-910 | 5 kg | 917 mm | ±0,02 mm | Masa üstü hücreler, montaj |
| Fairino FR10 | 10 kg | Yaklaşık 1.380 ila 1.400 mm | Teknik föye göre | Makine besleme, paketleme |
| SIASUN GCR10-1300 | 10 kg | 1.300 mm | ±0,05 mm | Makine besleme, taşıma; IP54 |
| Fairino FR20 | 20 kg (en fazla 25) | 1.854 mm | Teknik föye göre | Paletleme, uzun erişimli taşıma |
| Fairino FR30 | 30 kg (en fazla 35) | 1.403 mm | ±0,1 mm | Ağır taşıma, hat sonu paletleme |
Değerler Robots Europa’da listelenen üretici bilgileridir. Gerçek çevrim süresi takıma, hareket profiline ve güvenlik ayarlarına bağlıdır.
Cobot aileleri tek tek
Fairino FR serisi
Fairino’nun FR ailesi kompakt FR3 modelinden ağır FR30 modeline kadar uzanıyor ve tek bir programlama ortamını paylaşıyor. FR5 ailenin çok yönlü üyesi: 5 kilo yük, 922 milimetre erişim, ±0,02 milimetre tekrarlanabilirlik ve 65 desibelin altında gürültü. Tek bir aileyle standartlaşmak, personeli bir kez eğitip farklı kapasitelerde aynı entegrasyonu kullanmayı sağlıyor. Kaynak işleri için özel FR3 sürümleri de bulunuyor.
FR10 yaklaşık 1,4 metre erişimle 10 kilo sınıfına çıkıyor; FR20 ise 20 kilo yükü 1.854 milimetre erişimle birleştiriyor. Bu kombinasyon cobotla paletlemeyi pratik hale getiriyor; ayrıntılar paletleme robotu rehberimizde.
SIASUN GCR serisi
SIASUN Çin’in en büyük endüstriyel robot üreticilerinden biri. GCR5-910 5 kilo, 917 milimetre erişim ve ±0,02 milimetre tekrarlanabilirlik sunuyor. GCR10-1300 10 kilo ve 1.300 milimetre erişimin yanında IP54 koruma, ISO 9409-1 takım flanşı ve endüstriyel haberleşme seçenekleri getiriyor. GCR20-1400 20 kiloyu 1.400 milimetrede taşıyor.
Eğitim ve deneme kolları
Üretim cobotuna geçmeden önce birçok şirket ve meslek lisesi personelini daha küçük kollarla eğitiyor. AgileX PiPER 4,2 kiloluk, altı eksenli, 1,5 kilo yük taşıyan ve yaklaşık 626 milimetre erişimli bir kol. Elephant Robotics myCobot Pro 630 ise 2 kilo yük kapasiteli ticari bir cobot.
Türkiye’de güvenlik ve CE
“İş birlikçi” kavramı robotu değil uygulamayı tanımlar. Keskin bir takım tutan cobot yine de koruma ister. Türkiye, AB’nin makine emniyeti mevzuatını uyumlaştırdığı için robotun CE işareti taşıması ve kurulan hücre için risk değerlendirmesi yapılması gerekiyor. Endüstriyel robotlar için ISO 10218, iş birlikçi uygulamalar için ISO/TS 15066 temel referanslar. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki risk değerlendirmesi de işverenin sorumluluğunda.
Yurtdışından robot alırken gümrük ve KDV adımlarını gümrükte en çok sorulan 10 soru yazımızda anlattık.
KOBİ’ler için yatırım ve destekler
1Tekrarlayan tek bir işle başlayın
Makine besleme, paketleme, vidalama veya hat sonu paletleme klasik ilk projeler: tekrarlayan, ölçülebilir ve çoğu zaman personel bulmak zor.
2Sadece kolu değil, sistemi bütçeleyin
Tutucu veya takım, montaj tabanı, güvenlik ekipmanı, entegrasyon ve eğitim çoğu zaman kolun kendisi kadar tutuyor.
3Destekleri araştırın
KOSGEB destekleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın dijital dönüşüm programları ve yatırım teşvik belgesi robotik yatırımların bir kısmını karşılayabiliyor. Güncel çağrıları ve şartları ilgili kurumlardan teyit edin.
4Öncesini ve sonrasını ölçün
Çevrim süresi, fire ve fazla mesaiyi pilot öncesinde kaydedin; geri dönüşü böyle kanıtlarsınız.
Yönlendirme notu: Robots Europa üzerinden bilgi veya teklif isterken Dijipedya adını ve 08AF5658 yönlendirme kodunu belirtmeniz, talebinizin doğru takip edilmesine yardımcı olur.
Cobot modellerini karşılaştırın ve Türkiye’ye gönderim için teklif isteyin.
Bu bağlantı üzerinden alışveriş yapılırsa Dijipedya komisyon kazanabilir; sana ek bir maliyeti olmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük bir işletme için en iyi cobot hangisi?
Hafif montaj ve makine besleme için Fairino FR5 veya SIASUN GCR5-910 gibi 5 kilo sınıfı cobotlar yaygın başlangıç noktası. Paletleme genellikle 20 kilo sınıfı uzun erişimli bir kol ister.
Cobotlar çitsiz çalışabilir mi?
Risk değerlendirmesine bağlı. Kuvvet sınırlamalı cobotlar çoğu zaman çitsiz çalışabilir ama keskin takımlar, ağır parçalar veya yüksek hız ek koruma gerektirebilir.
Bir cobotu devreye almak ne kadar sürer?
Basit uygulamalar birkaç hafta içinde çalışabilir. Entegrasyon, güvenlik doğrulaması ve eğitim gerçek süreyi belirler.
Cobotla kaynak yapılabilir mi?
Evet. Fairino kaynak odaklı FR3 sürümleri sunuyor ve küçük imalat atölyelerinde kaynak cobotları yaygınlaşıyor.
Güncel yapay zeka haberlerini, yeni promptları ve pratik ipuçlarını kaçırma. Haber bültenimize ücretsiz abone ol, doğrudan mailine gelsin!
Dijipedya’da İlgili İçerikler
